Sevde Kalafat
1 year ago - 1 Dakika, 40 Saniye
tr
az
en
kk
ky
uz
ru
tk

3 Temmuz 1991 Karaçay-Çerkes'in Cumhuriyet Statüsüne Kavuşması

Kuzey Kafkasya’da yer alan Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti, cumhuriyet statüsüne 3 Temmuz 1991 yılında kavuşmuştur.

3 Temmuz 1991 Karaçay-Çerkes


Başkenti Çerkessk olan cumhuriyet Rusya üyesidir. Karaçayca, Çerkesce (Kabartayca), Rusça, Nogayca, Abazaca cumhuriyetin resmi dilleridir.

Sovyet egemenliği üzerine Terek ve Dağıstan oblastları topraklarını kapsayan ‘Kuzey Kafkasya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’ kurulmuş, ardından söz konusu cumhuriyetin, Müslüman/ etnik nüfuslu yerlerini kapsayan ve Rusya’ya bağlı olan, çokuluslu ve toprağa dayalı Dağlı (Terek oblastında) ve Dağıstan özerk sovyet sosyalist cumhuriyetleri kurulmuştur, Dağlı Özerk Cumhuriyeti’ne, Terek oblastından çıkartılan Çeçen, İnguş, Oset, Kabardey ve Balkar ile, Kuban oblastından çıkarılan Karaçay okrugu eklenmiştir.

26 Nisan 1926’da, merkezi şimdiki Karaçayevsk kenti olan Karaçay Özerk Oblastı ve merkezi şimdiki Çerkessk kenti olan Çerkes Ulusal Okrugu şeklinde ikiye ayrıldı. Çerkes Ulusal Okrugu, 30 Nisan 1928’de, il statüsüne yükseltilerek Çerkes Özerk Oblastı oldu.

3 Temmuz 1991’de Karaçay Çerkes Özerk Oblastı, Karaçay- Çerkes Cumhuriyeti adını aldı ve cumhuriyet daha sonra Rusya Federasyonu üyesi oldu.

3 Temmuz 1991 Karaçay-Çerkes


Cumhuriyetin başlıca yerleşim merkezleri, Başkent Çerkesk, Karaçayevsk, Teberda, Arxhız, Kurcinuvo, Elbruzski, Üst-Ceguta, Erkin-Şahar, Udarnıy'dır.

Jako (Alesçırey), Aliberdukovsk (Hağundokhuey), Habaz (Khasey Hable), Zeyıko (Hatoxhşıkhuey), Koşhable, Yincigişxue, Besleney, Vak'ojıle (Doxhşıkhuey), Adığe Hable, Yersakhon (Abaza Hable), Baralki, Humara (Abıkkuhable) köyleri Adığe yerleşim birimleridir.

Karaçaylar ise, güneydeki dağlık kesim vadilerinde yaşıyorken, 1944'te Kazakistan'a sürüldü. 1957 yılında geri dönen Karaçaylar’ın Çerkessk kentine, Adıge, Rus ve Abaza köyleri ve çevrelerindeki yerlere yerleşimine de izin verildi. Karaçaylar, Nogaycaya ve Balkarcaya yakın bir Türk lehçesi konuşmaktadırlar. Ama Karaçayca ile Balkarca aynı yazı dilini paylaşmakta, bu nedenle bu dile Karaçay-Balkar dili de denmektedir.

Karasal iklimin hüküm sürdüğü coğrafyada iklim, yeryüzü şekillerine göre belirlenmiş durumdadır. Güney bölgede ağırlıklı olarak hayvancılık yapılmaktadır. (Koyunculuk, arıcılık)

3 Temmuz 1991 Karaçay-Çerkes


Büyük şehirlerin ihtiyacı olan patates ise Karaçay ve Çerkes tarafından karşılanmaktadır. Aynı zamanda Karaçay-Çerkes’in başlıca sanayi kolları petrokimya, kimya ve gıdadır.