Selman Yamak
1 month ago - 13 Dakika, 9 Saniye
tr
az
en
kk
ky
uz
ru
tk

Aşure Günü ve Orucu, Aşurede Yapılacak İbadetler ve Faziletleri

Sizler için ilk önce aşure günü tutulan oruçları ve müjdeleri derledik ki, yapılacak olan ibadetlerde; istikamet, istikrar, aşk ve muhabbet olsun. Yapılan bir iş şuursuz olarak yapıldığında farkında olmadan hata, kusur ve edepsizlikler vuku bulunabiliyor. Yazımızda sizler için aşurenin müjdeleri, ne zaman olduğu ve nasıl tutulduğu, Nuh tufanı, o gün yapılacak ibadetleri, tesbihatları, gecesi ve gündüzü kılınacak namazları, Osmanlı'da aşure ve konu ile ilgili bir kıssa paylaşacağız. Rabbim istifade etmeyi bizlere nasip eylesin. (Amin)

Aşure Günü ve Orucu, Aşurede Yapılacak İbadetler ve Faziletleri

Aşure günü ile ilgili müjdeler:

Rasulüllah sallallahu aleyhi ve sellem efendimiz şöyle buyurdu:

*Her kim Aşure günü oruç tutarsa, Firdevsi Âlā'ya varis olur.1 

*Bir önceki senenin günahlarına kefarettir.2 

*Bir kimse, Aşure günü oruç tutarsa, Allah'u Teâlâ ona gecesi ihya edilmiş, gündüzleri oruçla geçirilmiş 60 senelik ibadet sevabı yazar. Hatta ona bin şehit sevabı verilir. Aşure günü oruçlu olan için yedi gök ehlinin sevabını yazar.3 

*Aşure gününü oruçlu geçirene 10.000 melek sevabı verilir. O gün ihlas surelerini 1000 defa okuyana, Allah'u Teâlâ rahmet nazarı ile bakar ve o kişi sıddıklardan yazılır.4 

*Arife gününde oruç tutmak, geçmiş ve gelecekten birer senenin küçük günahına kefaret olur. Aşure günü orucu ise, yalnız geçmiş olan bir senelik günahına kefaret olur.5 

*Așure günü oruç tutan kimseye Allah'u Teala, onbin meleğin kazandığı sevabı ve onbin şehidin ecrini verir. Bu günü oruç tutan kimseye Allahü Teala onbin hacının ve umre yapanın sevabını ihsan eder. Kim aşure günü bir yetimin başını okşarsa, Allahü Teala o çocuğun saçları adedince kişinin derecesini yükseltir. Kim aşure günü birine iftar ettirirse, Allah katında bütün Ümmet-i Muhammed'e iftar ettirmiş gibi sevap kazanır.6 

*Aşure gününü oruçlu geçirene Allahü Teala, 1000 hac, 1000 umre ve 1000 şehit sevabı yazar ve kendisine doğu ile batı arasındakilerin ecri verilir. Bu kişi İsmail (Aleyhisselam)'ın neslinden 1000 köle azat etmiş gibi olur. Kendisi adına cennette 70.000 köşk inşa edilir. Allah'u Teala, onun canını cehenneme haram kılar.7

Aşure orucu nasıl tutulur:

Aşure gününde oruç tutmak ümmetler arasında bilinen iyi bir adetti. Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) hicretten önce de bugünlerde oruç tutmuş Medine'ye gelince de bu günlerde oruç tutma talebini tekit etmişti. Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) ömrünün sonlarına doğru söyle buyurmuş: Eğer Allahü Teala izin verir de gelecek sene yaşarsam, Muharremin dokuzuncu ve onuncu günleri mutlaka oruç tutacağım.8 

Abdullah İbni Mesud (r.a.)'dan rivayet olunduğunu göre, Rasulüllah (sallallahu aleyhi ve sellem) Medine'ye geldi. Burada yahudilerin Aşure günü oruç tuttuklarını görünce onlara bunun sebebini sordu. Yahudiler şöyle cevap verdiler:

- Bugün Allah' u Te'ala'nın Hz. Musa (a.s)'ı firavunun taraftarlarına karşı üstün kıldığı ve kurtardığı gündür. Bu günün faziletini bilir de bugüne hürmeten oruç tutuyoruz. 

Bunun üzerine Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) :

- "Bizler Musa (a.s)'a sizden daha yakınız." buyurarak yahudilere benzememek için birgün öncesi ile veya birgün sonrası ile birleştirmiştir.9

Bundan dolayı Muharrem ayının çoğunu oruçlu geçiremeyenler, mümkünse 8.9.10. günleri oruç tutmalıdır. 

Aşure Günü ve Orucu, Aşurede Yapılacak İbadetler ve Faziletleri

NUH TUFANI:

Nuh (Aleyhisselâm) ve ona inanıp beraberinde gemisine binen müminler Muharrem in onuncu günü sağ-selamet gemiden inerek karaya ayak basmışlardır. Hz. Nuh(Aleyhisselâm) bu nimete şükretmek için o gün oruç tutmuş, müminlere de oruç tutmalarını söylemiştir. İftar vakti yaklaştığında Hz. Nuh (Aleyhisselâm), kimin yanında yiyecek olarak ne kaldı ise, getirsin, buyurmuş. Bunun üzerine kimisi bir avuç buğday, kimisi bir avuç nohut, kimisi bir avuç pirinç getirmiş, böylece yedi çeşit taneli nebat toplanmıştır. Hz. Nuh (Aleyhisselâm), bunları birbirine katmiş, yeni bir çeşit yemek pişirmiştir. Müminler iftarlarını bu yiyecekle açmışlar,Hz. Nuh (Aleyhisselâm)ın bereketi ile hepsi doymuşlar. 

Tarihte Âşûrâ Gününe Tevâfuk Etmiş Olan Hâdiseler

* Hz. Dâvûd (Aleyhisselâm)ın tevbesi Âşûre Günü kabul edilmiştir.

* Hz. Nûh (Aleyhisselâm)ın gemisi Cûdî Dağının üzerine Âşûre Gününde oturmuştur.

*  Hz. İbrahim (Aleyhisselâm)ın oğlu Hazreti İsmail (Aleyhisselâm) Âşûre Günü doğmuştur.

* Hz Ya‘kub (Aleyhisselâm)ın, oğlu Hazreti Yûsuf (Aleyhisselâm)ın hasretinden dolayı kapanan gözleri Âşûre Günü görmeye başlamıştır.

* Hz. Yûsuf (Aleyhisselâm) kardeşleri tarafından atılmış olduğu kuyudan Âşûre Günü çıkarılmıştır.

* Hz. Yûnûs (Aleyhisselâm) balığın karnından Âşûre Günü kurtulmuştur.

* Allah Te‘âlâ Hz. Mûsâ (Aleyhisselâm)a Âşûre gününde bir mûcize ihsân etmiş, denizi yararak Firavun ile ordusunu sulara gömmüştür.

*Hz. Âdem (Aleyhisselâm)ın tevbesi Âşûre Günü kabul edilmiştir. 

* Hz. Îsâ (Aleyhisselâm) Âşûre Günü dünyaya gelmiş ve semâya bu günde yükseltilmiştir.

* Hz. Eyyûb (Aleyhisselâm) hastalığından bu günde kurtulmuştur.

* Hicretin 61. senesi gerçekleşmiş olan Kerbelâ Vakası gibi, Peygamber Efendimiz (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)in, Hz. Hasan (Radıyallâhu Anh) ile birlikte "cennetteki iki reyhanım" şeklinde tavsîf etmiş olduğu torunu Hz. Hüseyin (Radıyallâhu Anh) ve beraberindeki 72 kişinin şehâdetine de tevâfuk etmiştir.

Aşure Gününde Yapılacak Tesbihatlar:

* Bol bol istiğfar ve salavât-ı şerife söylemeli

* 1000 ihlas sûresi okumak

* 313 defa لَا اِلٰهَ اِلَّااَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّى كُنْتُ مِنَالظَّالِمِينَ (la ilahe illa ente subhaneke İnni küntü minezzalimin) 

* 100 Ayetel kürsü ve 100 ihlas sûresi okuyup anne ve babaya dua etmek.

* 70 defa: حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَالْوَكِيلُ* نِعْمَ الْمَوْلٰى وَنِعْمَ النَّصِيرُ * غُفْرَنَكَ رَبَّنَا وَاِلَيْكَ الْمَصِيرُ 

(Hasbünallahü ve ni'mel vekil. Ni'mel mevla ve ni'men nasir. Ğufraneke Rabbenâ ve ileykel masir.)

Aşure Gününde Yapılacak Olan Salih Ameller :

* Aşure günü sıla-i rahim yapmak (akraba ziyareti yapmak, uzakta olanları ise aramak) 

* Çok sadaka vermek. 

* O gün çok selam vermek. 

* Hasta ziyareti yapmak. 

* Ailesi için harcama yapmak. 

* O gün insanlara iftar ettirmek. 

* Gusül abdesti almak. 

* Aşure günü yetim bir kişinin gönlünü hoş etmek. 

* O  geceyi ibadetle geçirmek. 

* O gün sürme çekmek. 

* Aşure pişirip ikramda bulunmak. 

* Güler yüzlü olmalı

Âşûre Gecesi Namazları:

* Ebû Hureyre (Radıyallâhu Anh)dan gelen bir hadîs-i şerîfe göre: “Âşûrâ gecesi (veya günü) iki selâmla dört rekât kılar; her rekatta, bir Fâtiha, bir Zilzâl, bir Kâfirûn, bir de İhlâs Sûrelerini okur. Namazı bitirince de Nebî (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)e yetmiş defa salevât okur.”10 

* Hazreti Âişe (Radıyallâhu Anh)dan rivâyet edildiğine göre Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)şöyle buyurmuştur: “Her kim Âşûrâ gününde veya gecesinde her rekâtta Fâtiha Sûresi ve üç kere İhlas Sûresi okuyarak yüz rekât kılar, namazı bitirdikten sonra yetmiş kere:

سُبْحَانَ اللهِ والحَمْدُ للهِ وَﻻَ إِلهَ إِﻻَّ اللهُ وَ اللهُ أَكْبَرُ وَﻻَ حَوْلَ وَﻻَ قُوَّةَ إِﻻَّ بِاللهِ العَلِيّ الْعَظِيمْ

“Bütün tenzihler Allâh’a âittir. Bütün hamdler Allâh’a mahsustur. Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. Allâh her şeyden büyüktür. O en büyük ve en yüce olan Allâh’ın yardımı olmadan hiçbir ibâdete kuvvet ve hiçbir günahtan dönüş imkânı yoktur’ der, ardından yetmiş kere istiğfar eder, daha sonra da yetmiş kere bana salât ederse, öldüğü zaman Allâh-u Te‘âlâ onun kabrini misk ve anberle doldurur.”11

* Ebû Hureyre (Radıyallâhu Anh)dan rivâyet edildiğine göre: “Her kim Âşûrâ gecesinde dört rekât kılar, her rekâtta bir kere Fâtiha, elli kere İhlâs Sûresi’ni okursa, elli sene geçmiş, elli sene de gelecek günahları bağışlanır ve Allâh-u Te‘âlâ onun için Mele-i E‘lâ’da (yüksek melek cemaatleri içerisinde) nurdan bin minber bina eder.”12

Âşûrâ Günü Namazları:

* Bir rivâyete göre Âşûrâ günü kişi bir selamla altı rekât kılar. Her rekâtta Fâtiha Sûresi’nden sonra Şems Sûresi, Duhâ Sûresi, Zilzâl Sûresi, İhlâs Sûresi ve Felak-Nas Sûrelerini okur. Namazdan sonra secde eder ve secdede yedi kere Kâfirûn Sûresi okur. Sonra hangi duâyı ederse etsin duâsı kabul olunur. Sonra da şu duayı okur:

“Ey Allâh! Sen beni Sana dua edip kabul ettiğin, Sana îmân edip hidâyet ettiğin, Senden isteyip lütfettiğin, Sana tevekkül edip her işine kifayet ettiğin ve Sana yakınlaşmaya çalışıp Kendine yakın ettiğin kullarından eyle. Ey Allâh! Geçimimi benim için bollaştır, müminlerin kalplerinde benim sevgimi halk eyle. Ey Allâh! Ben Senden Sana hakîkî manada îmân isterim, bolca rızık isterim, dünya ve âhiret belâlarından âfîyet dilerim ve dünya-âhiret güzel son ve akıbet niyaz ederim”13

* Ebû Hureyre (Radıyallâhu Anh)dan rivâyet edilen bir hadîs-i şerîfte Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur: “Her kim Âşûre günü öğle ile ikindi (namazları) arasında kırk rekât kılar, her rekâtta bir kere Fâtiha, on kere Âyete’l-Kürsî, on bir kere İhlâs Sûresi, beş kere de Felak-Nas Sûrelerini okur, selâm verdiğinde de yetmiş kere istiğfar ederse, Allâh-u Te‘âlâ ona Firdevs (cennetin)de öyle beyaz bir kubbe verir ki, onun içerisinde genişliği üç bu dünya kadar olan, yeşil zümrütten bir ev vardır. O evde nurdan öyle bir döşek vardır ki, o sedirin ayakları hoş kokulu anberdendir, o döşeğin üzerinde de zâferan (safran)dan bin yaygı vardır.”14 

* Güneş doğduğu zaman kişi gusül abdesti alır, yeni elbiseler giyinir, sonra bir avuç su alıp onunla başını mesh eder ve “Allâh yeter ve kâfidir. Allâh duâ edeni işitir. Allâh’dan öte varılacak hiçbir şey yoktur. Allâh’ın ipine tutunan kurtulur” zikrini söyler.

Daha sonra iki rekât kılar. İlk rekâtta Fâtiha Sûresi’nden sonra Âyete’l-Kürsî, ikinci rekâtta ise Fâtiha Sûresi’nden sonra Haşr Sûresi’nin son âyet-i kerîmelerini (Hüvellâhüllezî’den aşağısını) okur. Namazdan sonra Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)e salât-ü selâm getirir ve şu duayı okur: “Ey öncekilerden evvel olan! Ey sonrakilerin âhiri olan! Senden başka hiçbir ilâh yoktur, ilk yaratmış olduğun şeyi bugün yarattın, son yaratacağın şeyi de bugün ’ yaratacaksın. Muhammed (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem) ve âl-i ashâbı hakkı için bugün dostlarına, peygamberlerine ve seçkin kullarına verdiğin şeylerin en hayırlısını ve bugün onlara ikram ettiğin şeylerin en nasiplisini bana da ver.”15

* İmâm-ı Echûrî’nin naklettiği bir hadîs-i şerîfe göre: “Âşûre günü her rekâtta bir Fâtiha, on bir veya on beş İhlâs okuyarak dört rekât kılan kişinin elli sene geçmiş, elli sene de gelecek günahlarını Allâh-ü Te‘âlâ mağfiret eder. O gün iki rekât namaz kılan bütün sıddıkların amelleriyle Allâh-ü Te‘âlâ’ya yakınlaşmış gibi olur.”16 

* “Kişi kıyâmet gününde hasım (düşman)larını râzı etmek niyetiyle Âşûre günü dört rekât namaz kılıp, birinci rekâtta Fâtiha’dan sonra on bir kere İhlâs suresi, ikinci rekâtta Fâtiha’dan sonra üç kere Kâfirûn ve on bir İhlâs Sûresi, üçüncü rekâtta Fâtiha’dan sonra bir kere Tekâsür, on bir kere de İhlâs Sûresi, dördüncü rekâtta Fâtiha’dan sonra üç kere Âyete’l-Kürsî ve yirmi beş kere İhlâs Sûresi okursa Allâh-u Te’âlâ onu kabrin şiddetlerinden kurtarır ve kıyamet günü ondan râzı kılar.”

“er-Risâletü’z-Zevkiyye’’ isimli eserde zikrolunduğuna göre bu namaz Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem)den naklolunmuştur ve çok fazîletleri vardır. Bu namaz senenin altı günü; Âşûrâ günü, terviye günü, arefe günü, kurban bayramı günü, Şa’bân’ın on beşinci (beraat) günü ve Ramazân’ın son Cumâ günü kılınır.17 

Aşure Günü ve Orucu, Aşurede Yapılacak İbadetler ve Faziletleri

Osmanlıda Aşure:

Cok eskilere dayanan aşure tatlısı, Osmanlılar döneminde sarayda da pişirilirdi. Helvacıların gözetimindeki aşçılar ve kiler ağaları tarafından hazırlanan aşurenin, Muharremin onundan itibaren "Aşure testisi' adi verilen kapları saray odalarınca ve halka birkaç gün süreyle dağıtıldığı bilinmektedir.

Günümüzde de aşure orucu tutmak ve aşure tatlısı pişirmek bütün canlılığı ve heyecanıyla devam etmektedir.

Aşure Gününe Hürmet! 

Aşure gününde bir fakir, kadıya gelir ve:

- Bugünün hürmetine bana bir şey ver'der. Kadı yüz çevirir, fakire iltifat etmez. Bu durumu gören bir Hristiyan, ihtiyaç sahibinin ihtiyacını giderir. 

O gece kadı rüyasında biri altından ve biri kırmızı yakuttan olmak üzere iki köşk görür. 

- Bunlar kimindir? diye sorunca ona:

- Senden isteyen fakirin ihtiyacını giderseydin, bunlar senin olacaktı. Sen ona yardım etmedin, falanca hristiyanın oldu, diye bir hitap işitir. 

Uyandığında ürperir, korkuya kapılır. Daha sonra o hristiyanın yanına gider, durumu anlatır. 

İşlemiş olduğu amelin sevabını hristiyandan yüksek bir fiyat teklifi vererek almak ister. 

Hristiyan; değil bu köşkleri sana vermek, onlardan birinin kapı eşiğini dahi vermem'der. Ve Kelim-i Şehadet getirerek Müslüman olur. 


Farkına varmadığımız veya basit gördüğümüz şeylerden ne çok şeyler kaybederiz farkına bile varamayız. Rabbim ümmeti muhammed'e ilim,amel,ihlas nasib eylesin. 

Günümüzde insanı meşgul edecek o kadar çok şey var ki, ilim olmayınca amel, amel olmayınca da ihlas olmuyor. ilimsiz amelde de ihlas olmuyor. Yapılan işe değer verdiğimizde güzel sonuçlar alabiliriz. İşte Rabbimizde değer verdiğimiz ibadetlerimize daha çok değer veriyor. Rabbim ibadetlerimizde suur nasib eylesin inşaAllah.

 

                                    ومنالله التوفيق

Dipnotlar:

                                                                                                                                                                   

1- Kenzül- Ummal:24262

2- Müslim:2/818; Tergib ve Terhib:2/29

3- Gunye:2/53

4- Nezhetül-Mecalis:1/156

5- Müslim, oruç:36,No:2747

6- Suyuti, el-Leali el-Müsnu'a:2/108-109; İbni Arak, Tenzihüş-Şeri'a:2/149; Gunye:2/314-315

7-  Nezhetül-Mecalis:1/157

8- Müslim, sıyam:134; İbni Mace, sıyam:41; Ahmed, el-Müsned: 1/225

9- Buhari, savm:69, Müslim, sıyam:127, Ahmed, el-Müsned:1/291,310

10- Abdülkâdir el-Geylânî, el-Gunye, 2/88

11- Seyyid Ali Zâde, Şerhu Şir‘ati’l-İslâm, sh:217

12- Abdülkâdir el-Geylânî, el-Ğunye, 2/88; Süyûtî, el-Le’âli’l-Masnua, 2/109-110; îbnü Arrâk, Tenzîhü’ş-Şerî’a, 2/150-151

13- Muhammedi bni Haürüddîn, el-Cevâhiru’l-Hams, sh:48-50

14- el-Cûzekânî, es-Süyûtî, el-Le‘aili’l-Masnû‘a, 2/54-55; İbnü Arrâk, Tenzîhü’ş-Şerî‘a, 2/89

15- Muhammed ibni Hatîrüddîn, el-Cevâhiru’l-Hams, sh:49

16- Mâü’l-ayneyn, Na‘tü’l-bidâyât, sh:16

17- Seyyid Ali Zâde, Şerhu Şir’ati’l-İslâm, sh:217