Türkan Hüseynova
11 months ago - 3 Dakika, 47 Saniye
tr
az
en
kk
ky
uz
ru
tk

Azerbaycan Sineması 120. Yaşını Kutladı

Azerbaycan Sineması 2 Ağustos'ta 120 yaşına girdi. Fransa’da 1895’te gerçekleşen ilk film gösterisinden 3 yıl sonra, 1898’de, 2 Ağustos’ta Bakü Bilim Foto Derneğinin sekreteri, yayıncı ve fotoğraf Alexandre Michon’un (Aleksandr Mişon) çektiği ''Bibiheybet'te Petrol Yangını''“Buhara Emirini Uğurlama Töreni”, “Kafkas Dansı” belgeseller gösterime sundu. Bu tarih Azerbaycan’da milli sinemanın kurulduğu gün olarak kutlanmaktadır. 

Azerbaycan Sineması 120. Yaşını Kutladı

Azerbaycan Sineması Tarihi

Aleksandr Mişon’un çektiği “Bibiheybet’te Petrol Yangını” filminin fragmanları Fransa’da dünya sinemacılığının yüzyıllığına ithaf edilen filme de dahil edilmiştir. 20. yüzyılın başlarında “Pate”, “Pirone”, “Filma” gibi yabancı film şirketleri Bakü’de şubelerini açarak burada film sektörüne girdiler.

1916’da Azerbaycan'da ilk film yazar İbrahim Bey Musabeyov’un aynı isimli öyküsü esas alınarak çekilen “Petrol ve Milyonlar Diyarı” filmidir. Film Azerbaycan'da ilk sessiz filmdir ve Azerbaycan, Rus dillerinde altyazıları ile sunulmuştur.

Ardından 1917’de Üzeyir Hacıbeyov’un aynı isimli opereti esasında ilk Azerbaycan komedi filmi “Arşın Mal Alan” gösterime girdi. Bu film daha sonra 1945 ve 1965'ta yeniden canlandırıldı.

Azerbaycan Sineması 120. Yaşını Kutladı


Azerbaycan’da 28 Mayıs 1918'de Halk Cumhuriyeti kurulduktan sonra Azerbaycan’ın bağımsızlığının yıl dönümüne ilişkin olarak 1919’da “Tentene” (“Tören”) filmi çekilerek gösterime girdi. Bakü’de ilkfilm stüdyosu 1920’de Hükümet Binasının arkasında kuruldu, bugün aynı stüdyo mevcut değil.

Azerbaycan’da Sovyet hükumetinin kurulmasından sonra 1922’de Azerbaycan Foto Sinema İdaresi oluşturuldu, ardından 28 Nisan 1923'te Birinci Devlet Sinema Fabrikası açıldı. Orada çekimi yapılan ilk film, halk efsanelerinden oluşan “Kız Kalesi” filmi idi.

1923-1926 yılları arasında Birinci Devlet Sinema Fabrikası ile Azerbaycan Foto Sinema İdaresi birleşti ve “Azdövletkino” (“Azdevletsinema”), “Azersinema” (“Azerkino”), “Azerfilm”, “Azdövletkinosenaye” (“Azdevletfilmsanayi”), “Azerfilm”, “Bakı Kinostudiyası” (“Bakü Film stüdyosu”), “Azerbaycanfilm” isimleriyle isimlendirildi. 1960’dan itibaren ünlü yazar Cafer Cabbarlı'nın adını taşıyan Azerbaycanfilm'de bugüne kadar değişik konuları ele alan ve çeşitli türlerde iki binden fazla film çekimi yapılmıştır.

Doğu-Batı Uluslararası Bakü Film Festivali 

1991’de Azerbaycan bağımsızlığını kazandıktan sonra film endüstrisinde birtakım yenilikler yapmaya başladı. Şark-Garb (Doğu-Batı) Uluslararası Bakü Film Festivali 1991'de Bakü'de oluşturuldu. Bu film festivali yurt dışından gelen sinemacıların katılımıyla her yıl düzenli olarak gerçekleşmektedir.

Uluslararası Film Festivallerinde Kazanılan Ödüller

Azerbaycan filmleri uluslararası festivallere de katılarak ödüllerle vatana geri dönüyorlar. Azerbaycan dünyanın çeşitli ülkelerinde gerçekleştirilen film festivallerine katılmıştır. 2014-2017 yılları içerisinde 26 Azerbaycan filmi 48 ülkede yapılan 128 festivale 219 defa katılarak 49 ödül kazanmıştır. 

1996’da Hüseyn Mehdizade’nin “Özge Vaht” (“Başka Zaman”) filmi Uluslararası Madrid Film Festivali'nde “En İyi Yönetmen”, “En İyi Genç Oyuncu” ödüllerini kazandı. Ardından “Ovsunçu” (“Büyücü”), “Sarı Gelin”, “Girov” (“Rehin”) filmleri çeşitli uluslararası festivallerde ödüller aldı.

"Akınla aşağı"filmi 2015’te, Nisan-Mayıs aylarında ABD’nin Los Angeles şehrinde gerçekleşen "SEEfest" Festivali'nde "En İyi Yeni Film" ödülünü, "Yol" filmi İran’da yapılan 9. "Ruyesh" Uluslararası Kısa Film Festivali'nin birincilik ödülünü kazanmıştır. “Çölcü” filmi 2015’in Şubat ayında Hindistan’daki II. Noida Uluslararası Festivali'nde “En İyi Yönetmen”, Temmuz ayında ise Endonezya’daki "World Films Awards" Festivali'nde "Golen World Awards 2015" ödülüne layık görüldü. “Lahıc” belgesel filmi ise 2015’in Mayıs ayında Polonya’daki 10. FilmAT Film, Sanat ve Turizm Festivali'nde “En İyi Belgesel Filmi” ödülünü aldı.

Azerbaycan'ın diğer ülkelerle ortaklaşa çektiği filmler

Sovyetler Birliği zamanında da (3 Şubat 1956) Azerbaycan ve Özbekistan pamukçularının geleneksel dostluğuna ithaf edilen “Görüş” filmi çekilmişti.

2017’de Özbekistan’daki Haydar Aliyev Azerbaycan Medeniyet Merkezinin projesi kapsamında Azerbaycan ve Özbekistan kültürel ilişkilerini, her iki ülkenin gelenekleri, tarihini, medeniyetini, milli kahramanlarını konu eden Özbekçe “Ezeli Dostluk Bağları” ("Azaliy do'stlik rishtalari") filmi çekilmiştir.

Azerbaycan Sineması 120. Yaşını Kutladı


Azerbaycan Türkiye ile ortaklaşa Kafkas İslam Ordusunun kumandanı Nuru Paşa hakkında “Nuru Paşa” filmini çekecek. Film 1918’de Azerbaycan’da Halk Cumhuriyeti kurulduğu dönemde Azerbaycan’da yapılan soykırımlara karşı Kafkaslara gönderilen Kafkas İslam Ordusu ve baş komutanı Nuru Paşa’yı konu edecek.

Azerbaycan Çizgi Filmleri

Azerbaycan Sineması 120. Yaşını Kutladı


Azerbaycan'da çizgi filmleri 20. yüzyılın başlarında çekilmeye başladı. Bugüne kadar 113 uzun ve kısa metrajlı çizgi filmi çekilmiştir. 3D formatında çekilen "Cırtdan ve Sihirli Halat"(“Cırtdan ve Sihirli Önlük”) adlı çizgi filmi halen devam ediyor.

Azerbaycan Sineması 120. Yaşını Kutladı


Azerbaycan’ın eski Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev’in 18 Aralık 2000 tarihli fermanı ile 2 Ağustos, Azerbaycan Sineması Günü olarak kutlanıyor.