Harun Macit
2 months ago - 2 Dakika, 41 Saniye
tr
az
en
kk
ky
uz
ru
tk

Azerbaycan Halk Oyunları ve Halk Kültürü

Azerbaycan, yedi Türk devletinden birisidir. 1918 senesinde kurulmasına karşın 1920’de Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliğinin topraklarına dahil olmuştur. 1991 yılına gelindiğinde ise bağımsızlığını ilan eden bu Türk ülkesi, Türkiye ile birçok ortak izler taşımaktadır. Azerbaycan, özellikle müziğin büyük önem taşıdığı bir kültüre sahiptir. 

Azerbaycan Halk Oyunları ve Halk Kültürü


Azeri müziklerinde ise tar, kemençe, bağlama, ut, zurna, kaval, tütek, nağara ve balaban gibi çalgılar kullanılmaktadır. Ancak Azerbaycan halk kültürü müzikleri ile sınırlı değildir. Çünkü bu müziklerin eşlik ettiği Azerbaycan halk oyunları da Azerbaycan halk kültürü içerisinde önemli bir yere sahiptir.

Azerbaycan Halk Oyunları

Azerbaycan kültüründe de ilk oyunlar birçok dünya kültüründe olduğu gibi  avlanma ve av esnasını taklit eden figürlerden oluşmuştur. Günümüze kadar yaşanan süreçte ise ortaya onlarca farklı türde rengarenk bir oyun kültürü  oluşmuştur. 

Azerbaycan yöresel oyunları oynanırken davul, tulum, garmon, goça nağara ve zurna gibi müzik aletleri çalınır. Bu halk oyunları arasında ise; abayı, desmalı, gazağı, gaytağı, çit tuman, gızılgül, gofta, gülgez, hançobanı, Iğdır barı, iki avadlı, köroğlu, lale, naz eyleme, sarı gelin, şemei, şalaho, vellaçola, yallı, ayşat ve terekeme gibi oyunlar yer almaktadır. Ancak bunlar arasında ülkemizde de oynanan Kafkas dansı Azerbaycan halkları için ayrı bir önem taşımaktadır.

Kafkas Oyunu

Azerbaycan Halk Oyunları ve Halk Kültürü


Türkiye’de hemen her okulda, folklor kulüplerinde ve dans eğitim merkezlerinde Kafkas dansı dersleri verilmektedir. Geleneksel Azerbaycan halk oyunları arasında bulunan bu oyunun Azerbaycan ve Türkiye sentezi bir dans olduğu söylenebilir. Çünkü Kafkas dansının müziği ve koreografisi, iki ülkenin de derin izlerini yansıtmaktadır. 

Kafkas oyununda kadın asaletin ve saygınlığın sembolüdür. Bu nedenle erkek, oyun esnasında kadın oyuncunun karşısında olabildiğince asil, dengeli, ciddi bir edayla eşlik eder. Kalabalık erkek grubuyla oynanırken ise bir savaş meydanındaymışçasına sert, çevik ve hızlı figürlerle adeta bir kahramanlık gösterisine dönüşür.

Vağzalı Oyunu

Azerbaycan halk dansları arasında önemli bir yere sahip Vağzalı oyunu ise naif melodiler ve zarif hareketler ile oynanmaktadır. Bu oyun, Azerbaycan’da genellikle düğün törenlerinde tercih edilir. Ayrıca Vağzalı oyunu düğün törenlerinde gelin oyununun ritmi ile bütünleştirilerek zarif, sade ve ahenkli figürler ile sergilenir.

Gazağı Oyunu

Azerbaycan halk oyunu kültürü içerisinde en eski olanlarından birisidir. Oldukça çabuk, hareketli ve coşkun bir ritmi olan oyun, harbe gidenler tarafından oynanırmış. Ayrıca oyunda çeşitlilik fazla ve oyunda kullanılan figürler teknik açıdan oldukça zordur. Bunun yanında gazağı oyunu güzellik, yapı ve incelik bakımından da zengin bir oyundur.

Tamara Oyunu

Bu yöresel oyun adını, Azerbaycan oyunları sergileyen Reğgase Tamara’dan almaktadır. Oldukça lirik olan bu halk oyunu, çoğunlukla erkekler tarafından oynanır. Zaman zaman kadınların da dâhil olduğu oyunda izleyenler rengârenk ritmik duygulara kapılır.

Maral (Dişi Geyik) Oyunu

Maral oyunu avlanan avcılar ve karşılarına çıkan Maral (geyik)'ler arasında gelişen olaylardan esinlenerek ortaya çıkmıştır. Avcılar gizlice marallara yaklaşmaya çalışırken, marallar birdenbire beyaz gelinlikler içerisinde süzülen kızlara dönüşürler. Oyun esnasında avcıların her birisi gelinlikler içindeki kızlardan birer tane eş seçerek eşleşirler. Bir araya gelmenin sevincini gösteren figürlerle oyun devam eder.