Yusuf Güldür
6 months ago - 2 Dakika, 17 Saniye
tr
az
en
kk
ky
uz
ru
tk

Bozkurtların Otağı: Ötüken

İsmini duyduğumuzda bile nice Türk evladının yüreğini hoplatan bir beldedir Ötüken. Adeta Türk Tarihi’nin başlangıç noktası, Türk’ün yeryüzüne yayıldığı çağların o ilk merhalesi… Ötüken anılınca Kızıl Elma Türküleri çağrılır Köroğlu ağzıyla. Bilge Kağan’ın bilgece sözleri çınlar kulaklarda. Türk çerilerinin Çin üzerine çıktığı büyük seferlerin ayak sesleri duyulur sanki. Türklükle özdeşleşmiş şehirdir Ötüken. Adeta Türk’ün anası-atasıdır bu belde.

Bozkurtların Otağı: Ötüken


Ötüken’in Türkler İçin Önemi

Bilindiği üzere Büyük Hun İmparatorluğu'na başkentlik yapan Ötüken, Köktürkler’in de kadim başkentidir. Türk Hakanları acuna buradan nizam vermişler, Türk Orduları mukaddes bilinen bu beldeden seferlere çıkmışlardır. Adeta bir Bozkurt yatağı olmuştur Ötüken. Sık ormanlarıyla Orta Asya’nın en verimli bölgelerinden birisi olan bu bölge, Çin Seddi’ni sarsan hükümlerin verildiği yerdir.

Köktürkler, Köktengri inancının da bir gereği olarak tabiata ayrı bir önem vermişler ve vatan toprağını Toprak Ana olarak nitelemişlerdir. Zira hâlâ “Vatan bizim anamızdır” anlayışının devam etmesi işte bu geleneğin bir yansımasıdır.

Gerek Köktürkler, gerekse sonrasında Moğollar’ın bu toprakları Ötüken-Ötügen olarak isimlendirmeleri, bu kavramın aynı zamanda Toprak Ana anlamına gelmesinden kaynaklanmaktadır. Dolayısıyla Türk ve Moğol toplulukları, Ötüken’i adeta anaları yerine koymuşlar, Orhun Nehri kıyısındaki bu münbit topraklara mukaddes anlamlar yüklemişler ve kurbanlarını burada sunmuşlardır.

Bozkurtların Otağı: Ötüken


Eski Kayıtlarda Ötüken

Köktürkler’in başkenti olan Ötüken’den, yine Köktürkler’in bizlere miras bıraktıkları Orhun Abideleri’nde de bahsedilmektedir. Öyle ki Bilge Kağan Yazıtı’nda Ötüken Dağı, “Türk İlinin Yüreği” olarak tanımlanmış, yani Türk Devleti’nin kalbi olarak görülmüştür. Bir anlamda Ötüken, Türk Tarihi’nin en önemli payitahtlarından birisi olmuştur.

Yine Divan-ı Lügat-it Türk’te Tataristan Çölleri’nde bir yer olarak tanımlanan ve “Uygur İline yakındır” diye tarif edilen Ötüken, özellikle gür ormanıyla da Türk Milleti için ayrı bir önem kazanmış, Türk evlatları bu ormanlarda avlanarak savaşçılık yetileri kazanmış, zor zamanlarda bozkurtlar gibi ormana sığınmış ve yeri geldiğinde de o bozkurt sürüsü Ötüken Ormanı’ndan yayılıp, dört bir yana hüküm salmıştır.

Ötüken Nerede?

Günümüzde Moğolistan toprakları içinde bulunan Atalar Yurdu Ötüken, şimdilerde eski ihtişamından ne kadar da uzaktır. Ne var ki hâlâ rüzgârlar sert eser Orta Asya bozkırlarında. Kim bilir, belki gün gelir Ötüken, vefakâr bir ana gibi yeniden öz evlatlarına sinesini açar.