Oğuzhan Er
6 days ago - 2 Dakika, 25 Saniye
tr
az
en
kk
ky
uz
ru
tk

Bugün Türk kadınının seçme ve seçilme hakkını kazandığı gün: 5 Aralık Kadın Hakları Günü

“Ey kahraman Türk kadını! Sen yerde sürüklenmeye değil, omuzlar üzerinde göklere yükselmeye layıksın.”

Bugün Türk kadınının seçme ve seçilme hakkını kazandığı gün: 5 Aralık Kadın Hakları Günü


Tanzimat’ın ilan edilmesiyle birlikte batının etkisi Osmanlı Devleti üzerinde çok daha belirgin bir şekilde hissedilmeye başlanmıştı.
 

Bu düzenlemeler daha çok idari, siyasi, eğitim ve mali alanlarda olduğu söylenebilir. Dönem aydınları ile birlikte kadınlara verilen değer de tartışılmaya başlanmıştır. Bu doğrultuda Kız Rüştiyeleri ve Kız Sanayi Mektebi gibi kurumlar açılmıştır. Çoğu yazar da kalem aldığı roman ve hikayelerinde kız çocuklarının eğitiminin önemi adına yazılar ele almaya başlamışlardır. “İbret” “Şair Evlenmesi” bunlardan yalnızca birkaçıdır.

Kadın haklarına ilişkin çalışmalar II. Meşrutiyet Döneminde daha sistemli bir hale getirilmiştir.Halide Edip tarafından kurulan “Kadınların Yükselmesi (Teali-i Nisvân) Cemiyeti" bu konuda başı çeker. Halide Edip yalnız bunlarla kalmayarak eserlerinde çoğu zaman kadın-erkek eşitsizliğine de yer vermiştir.

Ziya Gökalp de kadın ve kadın hakları üzerinde durmuştur. Bu konu üzerine dile getirdiği “Yeni hayat ne zaman başlayacak? Ne zaman ki, kadınlar da erkekler kadar tahsil görerek, cemiyetin idaresindeki rollerini icraya başlarsa...” ifadeli mektubu bunun en net göstergesidir.

Bugün Türk kadınının seçme ve seçilme hakkını kazandığı gün: 5 Aralık Kadın Hakları Günü


Cumhuriyet rejiminin kadınlara hak ettiği itibarı vereceğini, Atatürk yaptığı konuşmalarda sıklıkla dile getirmiştir.

Cumhuriyet’in ilanı ile uygulamaya konulan çok yönlü inkılâp hareketleri içerisinde kadın hakları açısından önemli gelişmeler kaydedilmiştir. 1924 yılında kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile kadın ve erkeğin eşit öğretim imkanlarından yararlanması sağlanmıştır.

Medeni Kanunun kabulü de kadına hakları adına en önemli çalışmalar arasındadır. Birden fazla kadınla evlilik kaldırılmış, evlilik akdi için resmi nikah şartı getirilmiş ve ayrıca evlenmede kadın ve erkek için yaş sınırı getirilerek çok küçük yaşta evlenmeler kesin olarak yasaklanmıştır. Miras konusunda da haklar eşitlenmiştir.

Kadınların belediye seçimlerine katılma hakkına,3 Nisan 1930 tarihinde kabul edilen Belediye Kanunu’nun, 23 ve 24 maddesine dayanarak hak kazanmışlardır. Türk Kadın Birliği gibi Türk Ocakları da bu konuda önemli çalışmalara imza atmıştır.

Bugün Türk kadınının seçme ve seçilme hakkını kazandığı gün: 5 Aralık Kadın Hakları Günü


Kadınların köy muhtarlığına ve ihtiyar heyeti azalığına seçilmesine
dair  kanun ise meclisteki görüşmelerden sonra 26 Ekim 1933 tarihinde kabul edilmiştir.

Kadınlara verilen bu haklar memleketin hemen her kesimi tarafından büyük bir coşku ile karşılanmıştır.

Türk kadınına milletvekili seçme ve seçilebilme hakkının verilmesi de ülke çapında büyük sevinç gösterilerine neden olmuştur. Kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi üzerine Ankara Halkevi’nde kız lisesi muallimleri ve kadınlar, 6 Aralık 1934 tarihinde bir toplantı yapmışlardır. Toplantıda Necip Ali ve Afet İnan, Türk inkılabından dolayı Atatürk'e olan minnetlerini dile getirmişlerdir.

Kadınlara milletvekili olma hakkının tanınmasının ardından yapılan ilk seçimde 18 kadın milletvekili olarak meclise girmişti.