Abdulsamet Dalkıran
1 year ago - 15 Dakika, 47 Saniye
tr
az
en
kk
ky
uz
ru
tk

III. İvan'dan 1917 Bolşevik İhtilaline Kadar Rusya Tarihi ve Türk-Rus İlişkileri Kronolojisi

III. İvan


1440: III. İvan’ın doğumu

1441: II. Vasili Roma ile birleşmeyi redetti ve Metropolit İsidoru azletti

1444- Uluğ Muhammed önderliğinde Kazan Hanlığı ordusu Moskova’ya sefer açtı (Sonbahar)

1445- Kazan Orduları ile Moskova Ordusu muharebesinde Ruslar, ağır mağlubiyete uğradı (7 Temmuz). Kasım Hanlığı kuruldu.

1446- III. İvan’ın babası Vasily Vasilyeviç’in gözlerine mil çekildi ve Temni “Kör” lakabını aldı.

1447-1448: III. İvan seferlere iştirak etmeye başladı.

1448: Rus piskoposlar, Ryazanı Piskopos şehri olarak seçti.

1449: Vasili Temniy, III. İvan’a “Büyük Knez” lakabını verdi

1452: III. İvan, Tver Knezi’nin kızı ile evlendi.

1459: Moskova ve Kiev Metropolitleri ayrıldı.

1462: III. İvan Moskova tahtına geçti

1463: Yaroslav’dan toprak satın aldı

1465: Altın Orda Hanı Seyyid Ahmed, Ruslara sefer açtıysa da başarılı olamadı.

1467: III. İvan’ın karısı öldü.

1468. III. İvan’ın kendi adını taşıyan oğlu doğdu.

1469: III. İvan Kazan şehrine ilk büyük Rus hücumunu gerçekleştirdi.

1471: Novgorod’a sefer açıldı ve Shelon nehri üzerindeki savaşı III. İvan kazanarak dört boyarı esir aldı.

1472: Novgorod’un hakimiyeti altında olan Perm şehri ele geçirildi. Bizans prensesi Sofya Paleolog ile evlendi. (III. Roma iddiaları başladı)

1473: III. İvandan sonra tahta geçecek olan III. Vasili dünyaya geldi.

1474: Rostov şehri’nin tamamı Moskova Knezliğine geçti. Kırım Hanlığı ve Venedik ile ilişkiler başladı

1475: II. Mehmed, Kırım Hanlığını kendine tabii kıldı.

1476: Altın Orda elçisi, III. İvan’a gönderildi.

.1478: Novgorod tamamen Moskova Knezliğine geçti ve III. İvan, en büyük Knez konumuna yükseldi.

1479: Novgorod halkı Moskovaya isyan ettiyse de başarılı olamadı. Fioveranti isimli İtalyan mimar Moskovada Uspenski Katedralini yaptı.

1480: Altın Orda Hanı Seyyid Ahmed Han, Moskova’ya sefer düzenledi. Sefer başarısız oldu. Moskova, Altın Orda hakimiyetinden çıktı.

1481: Kırım Hanı, Mengligereyin adamları Altın Orda Hanını öldürdü.

1482: Macaristan ile ilişkiler başladı.

1485: Kazan Hanlığı tahtına Rus aleyhtarı Ali Han geçti.

1487: Kazan şehri Rusların işgaline uğradı.

1489: Alman Devletiyle ilişkiler başladı.

1490: Almanya ile ittifak olundu.

1491: Johan ve Viktor isimli iki madenci Kuzey Rusyada maden bularak, Rusyada maden çalışmalarını başlattı.

1492: Kırım Hanı Mengligerey aracılığıyla Osmanlı ile ilişkiler başladı (II. Bayezid)

1493: Danimarka ile ilişkiler başladı

1494: Bazı Litvanyalı prensler, İvan’a bağlılıklarını sundu

1497: Ana kaynağı Pskov Sudebnik olan bir anayasa ilan etti. Michail Pleşçeyev isimli elçi’yi İstanbul’a gönderdi. (İlk Rus Elçisi)

1502: Kazan Hanlığı tamamıyla Rusların eline geçti ve Kazan Hanlığı yıkıldı.

1503: III. İvan barış anlaşması yolu ile Litvanyalılardan Smolensk ve Polotsk bölgesi ile Çernigov Prensliğinin olduğu Orta Avrupa Rusyasındaki toprakları aldı. Pskov Prensliğine son verdi. İvan hastalandı. Kilise konseyi toplandı.

1504: Heretikler, Kilise Konseyi tarafından kınandı.

1505: Yayılmacı siyaset izleyen III. İvan hayatını kaybetti. III. Vasili tahta geçti.

1511: Pskov tamamen ele geçirildi.

1514: Smolensk, Moskova’ya ilhak oldu.

1516: Grek kökenli hümanist olan Michael Triboles, Moskova’ya davet edildi ve Triboles, Bizans kilise kitaplarını Slavca’ya çevirdi.

1517: Çernigov-Seversk Prenslikleri ile Yukarı Oka bölgesi Moskova’nın eline geçti.

1521: Kazan Hanı Shibgerey ve Kırım Hanı Mehmedgerey birlikte Moskovaya hücum etti. Knez Vasily, Kırıma vergi ödemek zorunda kaldı. Ryazan şehri Moskova’ya eklendi

1522: Anlaşma ile kazanımlar onaylandı.

1526: III. Vasili, Elena Glinskia ile evlendi

1530: Muhteşem İvan doğdu.

1533: Ağustos ayında Vasili hayatını kaybetti. (III. İvan ve III. Vasili büyük Rusyanın temellerini attı) IV. İvan (Korkunç-Muhteşem) üç yaşındayken tahta geçti.

1537: Kolomosenko şehrinde ilk çadır kilise inşa edildi.

1538: IV. İvan’ın annesi Elena, boyarlar tarafından zehirlenerek öldürüldü.

1542: Makarii metropolit oldu.

1543: IV. İvan, hükümdarlık faaliyetlerine başladı ve Andre Shuiski’yi tutuklattı.

1546: Boyar meclisinin etkisi azaltıldı.

1547: IV. İvan, kendini “Çar” ilan etti ve artık Rusyada çarlık rejimi başladı. Romanoff ailesinden Anastasia ile evlendi.

1548-1549: Kazan Hanlığına sefer düzenlendiyse de başarılı olunamadı.

1549:Kazan Hanlığının başına Ötemişgerey’in geçtiği İvan’a bildirildiyse de İvan tanımadı ve sonbaharda birliklerini Kazan şehrine yöneltti.

1550: Çar IV. İvan muazzam toplarıyla yeniden Kazan şehri üzerine yöneldiyse de Kazan halkının insanüstü savunması karşısında yeniden başarısız oldu. III. İvan’ın yayınladığı kanunname genişleterek yeni bir “Çar Kanunnamesi” adı ile kanunname yayınlandı. Zemsky sobor isimli yeni bir kurum oluşturuldu.

1551: Kazan şehrine yakın yerde “Züye” adı ile kale inşa edildi. 11 Ağustos tarihinde Süyüm-Bike ve oğulları Rus Çarına teslim edildi. 100 Maddelik Kilise Kanunu yayınlandı ve Osmanlıdaki yeniçerilere benzeyen “Strelets” (atıcılar) ordusu kuruldu. Rus Ordusu, yüzlük birliklere bölündü ve Osmanlı ordusuna benzemek suretiyle düzenlendi. Stoglav Konsilinde iki parmakla ıstavroz çıkarma kararı alındı.

1552: IV İvan’ın ısrarı üzerine Süyüm-Bike Şah Ali ile evlendirildi. 23 Ağustos günü Kazan Hanlığı artık ortadan kaldırılmıştı.

1553: Çar IV. İvan, ağır hastalık geçirdi ve boyarların oğlu Dmitri’ye itaat etmelerini istedi. Metropolit Makari, Moskovada matbaa kurdu.

1554: Derviş Ali Han Rusya’nın desteği ile Astarhan şehrini ele geçirdi (24 Mayıs)

1555: Zemsky Sobor’un onayı ile IV. İvan yerel idare sistemini değiştirdi. Halk artık idari memurunu kendi seçecekti. İngilizlere, Moskova Devletinde ticari avantajlar verildi.

1556: Derviş Ali Han, Kırım ile bağlantı kurunca çar IV. İvan Astarhan şehrine sefer düzenledi ve burayı tamamen hakimiyet altına aldı.

1557: Nogay’lar ikiye bölündü.

1558-1583: Livonya Savaşı, Yirmi kale ele geçirildi.

1560: IV. İvan’ın karısı Anastasia öldü.

1561: Livonyalılar dağıldı.

1563: Polotsk, Litvanya’nın elinden alındı. Metropolit Makari öldü.

1564: Kurbsky, Litvanya ile yaptığı savaşı kaybedince çarın gazabına uğramamak Litvanya saflarına geçti. Bu ihanet karşısında İvan, Moskova’yı terk etti ve ısrarlar üzerine büyük güçle geri döndü.

1565-1572: Opriçnina kuruldu.

1566: İlk Arazi Meclisi toplandı.

1567: Philip, Metropolit oldu.

1569: Osmanlı Devleti’nin başarısız Astarhan seferi.

1570: Novgorod, Opriçnina tarafından yağmalandı.

1571: Devletgerey Han liderliğinde Kırım Hanlığı ordusu Moskova’yı yaktı.

1572: Devletgerey Han ikinci sefer Moskova’ya akın düzenlediyse de başarılı olamadı. Opriçnina dağıldı. Kazaklar, Azak kalesine hücum etti.

1576: IV. İvan, Simeon Bekbulathovic’i Moskova’nın büyük prensi atadı. Lehistan tahtına Stefan Bathory geçti.

1578: İsveçliler, Rus ordusunu Wenden’de ezdi. Polonyalılar Güney Livonya’ya saldırdı.

1581: IV. İvan oğlu Ivan Ivanovich’i öldürdü.

1582: Kazak kuman Ermak liderliğindeki Rus Ordusu Sibir Hanlığını mağlup etti. Lehlilerle olan savaş sona erdi.

1583: İsveçlilerle Plüs Nehri savaşı yapıldıysa da Çar İvan, bu savaşı kaybetti.

1584: Korkunç (Muhteşem) İvan öldü ve yerine Feodor İvanovich tahta geçti.

1589: Rus Kilisesi, Patriklik Statüsü elde etti. Metropolit İov, patrik olarak atandı.

1590-1593: Ortodoks Patrikler, Moskova Kilisesini beşinci patrik olarak tanıdı.

1591: İvan’ın oğlu Dmitri, Ugliç şehrinde boğazı kesilerek öldürüldü.

1597: Köylüler ve köleler ile ilgili kanun

1598: Çar Feodor öldü ve Boris Godunov çar oldu.

1601-1603: Büyük Kıtlık

1603-1613: Karışıklıklar (Fetret) Dönemi.

1603: İlk sahte Dmitri’nin Polonyada ortaya çıkışı.

1604: I. Sahte Dmitri, Moskova’ya saldırdı.

1605: Boris Godunov ve oğlu Fedor öldürüldü, I. Sahte Dmtri büyük ihtişamla Moskovada “Çar” oldu.

1606: Sahte Dmtri öldürüldü. Vasili Şuyski (IV. Vasili) çar oldu. (1 Haziran)

1606-1607: Bolotnikov önderliğinde köylüler isyan etti.

1606-1612: Moskova işgal altındayken halkı cesaretlendiren Patrik Yermogen metropolit oldu.

1607-1610: II. Sahte Dmitri’nin Vasili Şuyski’ye meydan okuması.

1609: Lehliler Smolensk şehrini kuşatınca Vasili İsveçlilerden yardım istedi

1610: Lehliler, Rusyaya hücum ediyor ve Vasili’yi tahttan indiriyor, II. Sahte Dmitri öldürülüyor. Leh kralı’nın oğlu Vladislav “Çar” seçildi.

1611: Lehlilere karşı Ruslar ilk kez ayaklandı., Smolensk şehri Lehlilerin eline geçti.

1612: Pojarski liderliğinde ulusal milis güçleri, Lehlileri Moskovadan temizledi.

1613: Michail Fedoroviç Romanov çar seçildi ve böylece 300 yıl sürecek Romanov Hanedanlığı süreci başladı.

1614: Kosak tehlikesi bertaraf edildi. Don Kosaklarına sancak verildi.

1617: İsveç ile Stolbovo Anlaşması yapıldı

1618: Polonya ile Deulino Anlaşması yapıldı.

1619: Filaret Romanov patrik oldu.

1632-1634: Lehlilerle ile savaş

1633: Patrik Filaret öldü ve Michail kontrolü kendinde topladı.

1634: Lehliler ile Polianovka Barışı yapıldı.

1637: Don Kozakları Azak (Azov) Kalesini ele geçirdi.

1641: Osmanlılar Azak Kalesini hücum ettiyse de başarılı olamadı. Don Kazakları, kaleyi Çarlığa bırakmak istedi fakat Çarlık bunu kabul etmedi.

1642: Don Kozakları, Azak Kalesini talan ettikten sonra kaleyi boşalttılar. Azak Kalesi yeniden Osmanlının eline geçti.

1645: Michail Fedoroviç öldü. Aleksey Michayloviç çar oldu.

1648: Aleksey, Miloslavski’nin kızı Maria ile evlendi. Moskova halkı devlet adamlarının zulüm uyguladığı düşüncesiyle ayaklanma çıkardı.

1649-1650: Aleksey, kanun kitabı yayınladı.

1652: Nikola, patrik oldu. Moskova’nın doğu kısmında “Alman Mahallesi” kuruldu.

1653: Patrik Nikola, üç parmakla ıstavroz çıkarma düşüncesini ortaya attı.

1654-1667: Nikon’un ıslahat hareketleri sonucu kilisede ayrılık başladı. Kilise konseyinde kutsal kitapların eski slav el yazmalarına uygun olarak işlenmesine karar verildi.

1655: Rusya’da taun hastalığı baş gösterdi.

1656: Toplanan Kilise Konseyinde, iki parmakla ıstavroz çıkaranlar aforoz edildi.

1656-1659: Lehliler yapılan harb yüzünden bakır para çıkarıldı. Paranın değeri azaldı

1661: İsveç ile Kardis barışı

1663: Bakır para kaldırıldı.

1666: Nikon, patriklikten azledildi ve sürgüne gönderildi.

1667: Kilise, Nikon’un ıslahatlarını doğruladı. Rusya-Lehistan “Türk Tehlikesi”ne karşı Andrusovo barışı yaptı.

1668-1776: Solovetski Manastırı kuşatması

1669-1676: Ukrayna Osmanlı hakimiyetini tanıdı

1670-1671: Stenka Razin önderliğinde Kazakların ayaklanması

1672: Rus elçisi, IV. Mehmed’e çar Aleksey Michayloviçten Rus emellerini anlatan mektup getirdi.

1675-1683: Başkurt ayaklanması.

1676: Aleksey Michayloviç’in ölümü, Feodor Alekseviç’in çar olması.

1677-1678: Rus-Türk savaşı (Çihrin)

1681: Rusya ve Türkiye arasında Bahçesaray anlaşması.

1682: Feodor Alekseviç’in ölümü. Streletsler İsyanı. Lehliler 20 yıl süre ile Kiev şehrini Ruslara verdi.

1682-1689: Sofya’nın hakimiyeti…

1686: Rusya, Kutsal İttifak’a katıldı.

1687: Moskova’da “Slavyan-Grek-Latin Akademisi” kuruldu.

1687-1689: Başarısız Kırım seferleri

1689: Çin ile Nerçinsk barışı, I. Petro’nun çar oluşu, Naibe Sophia’nın devrilmesi. I. Petro’nun boyar kızı Lopuchina ile evlenmesi.

1695: Başarısız Azak (Azov) Kalesi seferi.

1696: Başarısız Azak seferinden sonra Voronez şehrinde donanma yapımı için tersanenin kurulması. Azak seferi ve “vere” ile kalenin alınması.

1697: Türklere karşı Batı Avrupada müttefik arama çabaları. Piskoposlar denetim altına alındı ve Mnastırda inşaat yasaklandı.

1698: I. Petro’nun Rusya’ya dönüşü (Sonbahar). Karısıyla ayrıldı.

1700: Çarlık Rusyası-Osmanlı Devleti arasında İstanbul anlaşması. (Rusya’nın Osmanlı’ya karşı ilk başarılı anlaşması)

1701: Kilise gelirleri kısıtlandı.

1701-1704: İngerya’nın işgali

1700-1721: Rusya-İsveç-Danimarka ve Lehistan Savaşı.

1700: Moskova’da denizcilik okulu açıldı.

1702: İstanbul Anlaşmasına göre Çarlık Rusya’sı daimi elçi bulunduracaktı. (Pyotr Andryevich Tolstoy)

1703: Neva kıyısında Petropavlovsk kalesinin yapılması ve kalenin etrafında St. Petersburg şehrinin kurulması. İlk Rusça gazete çıkmaya başladı.

1705-1709: Astrahan Kazaklarının isyanı

1705-1711: Başkurtların isyanı

1705: Yirmi evden bir kişinin asker alınması şartı koyuldu.

1708-1709: İsveç Kralı XII. Charles’in, Rusya üzerine hücum etmesi fakat Charles yaralanınca İsveç ordusu bozguna uğradı. Rusya’nın Poltava zaferi.

1708: Kırk evden bir kişinin asker alınması şartı koyuldu. Rusya sekiz eyalete bölündü.

1710: Doğu Baltık limanları, Rusya’nın eline geçti. XII. Charles ve Kırım Hanı Devletgerey’in teşviki ile Osmanlı, Rusya’ya savaş ilan etti. Genel nüfus sayımı yapıldı.

1711: Osmanlı ile Prut savaşı ve barışı. Rus ordusu yok olmaktan kurtuldu. Rusya’da senatonun kurulması.

1712: Alekseyevna (I. Katerina) ile evlendi.

1713: Osmanlı-Rusya arasında imzalanan Edirne anlaşmasına göre Rusya-Kırım sınırı Özü nehri olarak belirlendi.

1714: Gonhud yakınında Rus donanmasının İsveç donanmasını yenmesi savaşın seyrini değiştirdi.

1715: Moskovadaki denizcilik okulu St. Petersburg’a nakledildi ve “Deniz Akademisi” adını aldı.

1716: Askeri Kanunname yayınlandı.

1717: Senatonun kontrolünde kollegiumlar kuruldu. I. Petro, Paris’e gitti

1717: Hazar Denizi’nin kıyısında karakollar inşa etti.

1718: I. Petro, kiliseyi idare etmek için Dini Kurul Sistemini kurdu.

1721: Kutsal Sinod kuruldu. İsveç ile Niştat Barışı ve Senato’nun I. Petro’ya “Bütün Rusya İmparatorué lakabını vermesi. Rusya ile Osmanlı İran’a karşı anlaştı.

1722-1723: Rus-Türk birlikleri İran’a hücum etti.

1722: Rütbeler oluşturuldu. Asalet kalıltsal yolla değil hizmet ile sağlandı.

1725: I. Petro varis belirlemeden öldü. I. Katerina çariçe olarak tahta geçti.

1727: I. Katerina öldü ve yerine II. Petro çar oldu.

1730: II. Petro öldü ve Anne “çariçe” oldu.

1735: Rusya- Avusturya ittifak ile Osmanlı Devletine savaş açtı.

1736: Kırım’ın Bahçesaray şehri, General Münnich kumandasındaki Rus ordusu tarafından yağma edildi.

1739: Osmanlı-Rusya arasından yapılan Belgrad anlaşması gereği Azak Kalesi yıkıldı.

1740: Çariçe Anna öldü ve VI. İvan çar oldu.

1741: VI. İvan ile birlikte Alman nüfuzu artınca Rus subaylar VI. İvan’ı devirdi ve yerine I. Petro’nun büyük kızı Elizabeth’i tahta çıkardı.

1753: Gümrük vergileri kaldırıldı.

1754: Moskova Üniversitesi kuruldu.

1756: Rusya, Avusturya ile ittifak ettiği için “Yedi Yıl Savaşları”na katıldı.

1761: Çariçe Elizabeth öldü. III. Petro “Çar” oldu

1762: Zenginler için zorunlu devlet hizmeti kanunu kaldırıldı.

1762: Orlov biraderlerin desteğini alan II. Katerina, III. Petro’yu devirerek çariçe oldu.

1767: Katerina, “Nakaz” isimli kanun taslağı hazırladı. ( 20 bölüm 500 madde)

1768-1772: Osmanlı- Rusya Savaşı

1773: Pugraçev İsyanı

1774: Osmanlı ile Küçük Kaynarca Anlaşması, Kırım müstakil devlet oldu.

1775: Pugraçev idam edildi ve isyan bastırıldı. Yerel hükümet sistemi başlatıldı.

1783: Kırım, manifesto ile Rusya’ya eklendi.

1787-1790: Osmanlı-Rus savaşı

1793: Osmanlı ile Yaş Anlaşması, Kırım’ın Rusya’ya ilhakı tanındı

1795: Lehistan son kez bölündü ve Rusya, IV. İvan zamanında başlayan emeline kavuştu.

1796: II. Katerina hayatını kaybetti ve I. Pavel (Petroviç) çar oldu.

1798-1805: Osmanlı-Rusya arasında barış. Rus donanması, Fransanın Mısır’a saldırması üzerine İstanbul Boğazına geldi ve Büyükderede demir attı.

1801: I. Pavel (Petroviç) derdest edildi yerine I. Aleksandr çar oldu., Gürcistan, Rusya’ya eklendi.

1802: Avrupa ülkelerine benzer bakanlıklar kuruldu.

1805: Osmanlı Devleti, Fransanın tecavüzleri yüzünden Rusya ile ikinci defa anlaşma yapmak zorunda kaldı. Rus harp gemilerine boğazdan geçiş hakkı tanındı.

1807: Fransa Kralı I. Napoleon ile Tilzit şehrinde anlaşma yapıldı. Bu anlaşma gereği Fransa, Batı Avrupada, Rusya Doğu Avrupada hakim unsur olacaktır.

1810: Devlet Danışma Konseyi kuruldu.

1811: Osmanlı-Rusya arasında Bükreş Anlaşması. Rusya, bu anlaşma ile Basarabya’yı ilhak etti.

1812: Napoleon, Rusyayı istila etti fakat sonunda savaşı kaybetti (Vatan Savaşı)

1814: Rus orduları Paris’e girdi.

1815: Rusya, Viyana Kongresine katıldı ve kendini Avrupa’da Fransa’ya karşı oluşturulan Kutsal İttifak’ın içinde buldu.

1825: I. Aleksandr öldü. I. Nikola “Çar” öldü. Aydınlıkçı hareket olan “Dekabristler İsyanı” başladı. (14/26 Aralık)

1826: Osmanlı ile Akkerman anlaşması.

1827: İngiliz, Fransız ve Rus gemilerinin Navarinde Osmanlı donanmasını imha etmesi.

1828:İran ile Türkmençayı barışı, Rusya’nın Osmanlı’ya harp ilan etmesi. St. Petersburgda ilk Yüksek Mühendis Okulu’nun açılması.

1829: Diebiç kumandasında Rus ordusunun Edirne’yi işgal etmesi. Osmanlı ile Edirne Anlaşması

1830: Halil Paşa’nın elçi olarak St. Petersburga gitmesi ve I. Nikola’nın sarayında ağırlanması. Leh milliyetçileri’nin Rusya’ya karşı ayaklanması.

1832: Lehistan, Rus eyaletine dönüştürüldü

1833: Osmanlı Sultanı II. Mahmud’un İstanbuldaki Rus elçisi Butenov aracılığıyla Mısır valisi Mehmed Ali Paşa’ya karşı I. Nikoladan yardım istemesi.

1833: Osmanlı-Rusya arasında Hünkar İskelesi anlaşması ve Rusya’nın Osmanlı’nın toprak bütünlüğünü koruma düşüncesi. Rusya’da bu zamana kadar çıkarılan toplanarak kitap haline getirildi.

1840-1841: Rusya’nın Hünkar İskelesi Anlaşmasında elde ettiği Boğazlar ile ayrıcalığı Londra Konferansında son buldu.

1844: I. Nikola’nın İngiltere ziyareti ve burada Lord Aberdeen ile Osmanlı hakkında konuşması.

1849: I. Nikola’nın Habsburg İmparatorluğunu dağılmaktan kurtarak “Avrupanın Jandarması” lakabını alması.

1852: Rusya’nın Osmanlı’ya karşı harp hazırlıkları yapmaya başlaması.

1854-1855: Osmanlı-Rusya arasında Kırım savaşı. Rus donanması Sinopta yer alan Osmanlı donanmasını imha etti.

1855: Ömer Paşa Kumandasındaki Osmanlı-Türk donanmasının Sevastopolda Rus gemilerini batırması. I. Nikola’nın kahrından ölmesi. II. Aleksandrın “çar” olması

1856: Osmanlı-Rusya-İngiltere-Fransa arasında Paris anlaşması.

1857: Rus diplomatı İgnatyev’in Balkanlarda gezi yaparak bölgeyi tanıması

1858: Diplomat İgnatyev’in Hive ve Buhara Hanlıklarına gönderilmesi

1860: İlk Rus Devlet Bankası kuruldu.

1861: Köylü Serfliği kaldırıldı.

1862: St. Petersburgda Konservatuarın kurulması.

1863: Üniversitelere özerklik verildi.

1863: Muravyev komutasındaki Rus ordusu, Lehistanda çıkan isyanı kanlı bir şekilde bastırdı.

1864: Koyu bir Panslavist olan Pavloviç İgnatyev İstanbul’a elçi olarak gönderildi. Yerel yönetim sistemi oluşturuldu.

1865: Tolstoy’un Savaş ve Barış kitabını yazması. Matbuat kanunun çıkarılmasıyla sansürün kaldılması.

1866: Karakozov’un II. Aleksandra suikast girişimi, Moskovada Konservatuarın kurulması. Dostoyevski’nin Suç ve Ceza kitabını yazması

1867: Osmanlı Harici Nazırı Fuad Paşa’nın, Livadia Sarayında II. Aleksandrı ziyaret etmesi. Alaska, Amerika’ya 7.2 milyon dolar’a satıldı.

1869: Kazak Türkleri, Rus hakimiyetine girdi.

1874: 21 yaşına gelenlerin mecburi askerlik hizmeti yapması kanunu çıkarıldı.

1875: Lehistandaki Katolikler zorla Ortodoks yapıldı

1875-76: İgnatyev’in faaliyetleriyle Bosna, Karadağ ve Sırbistanda Osmanlı’ya isyan başlatılması.

1876: Rusya, isteklerini kabul ettirmek için Osmanlı’ya ultimatom verdi. (Sırpları korumak), İgnatyev’in zorlamalarıyla Tersane Konferansı toplandıysa da Osmanlıda meşrutiyetin ilanıyla konferans yapılamadı

1877-1878: Osmanlı-Rusya arasında Kırım Savaşı

1878: Osmanlı ile imzalanan Ayestefanos Anlaşmasında Avrupalı Devletler nezdinde Rusların çıkarları fazla görülünce Berlin Kongresi yapıldı. İki anlaşma ile Osmanlıda Ermeni Sorunu ortaya çıktı.

1879: Rus devletine karşı Rusya’da “Halkın İradesi” örgütü kuruldu. Berlin Kongresinden sonra Rusya ila yakınlaşmak isteyen II. Abdülhamid, Dahiliye Nazırı Mahmud Nedim Paşa’yı Livadia Sarayına gönderdi.

1881: II. Aleksandr suikast ile öldürül ve yerine III. Aleksandr “çar” oldu.

1882: Rusya’da Nelidov, İstanbul elçiliğine atandı.

1884: Üniversitelerin özerkliğikaldırıldı ve üniversitelere kısıtlama getirildi.

1885: Rus yayılışı’nın Hindistana kadar gitmesi sebebiyle Rusya-İngiltere arası açıldı. Ruslar, Merv şehrini ele geçirdi.

1889: Zemstvo, devletin kontrolü altına girdi.

1891: İstanbul elçisi Nelidov ile Osmanlı Sultanı II. Abdülhamid arasında boğazlar ile ilgi gizli bir konuşma gerçekleşti. Sibirya ve ötesi ile ilgi demiryolu inşaatına başlandı.

1892: Ruslar, ani baskınla boğazları ele geçirmeyi tasarladı.

1894: Fransa-Rusya arasında ittifak. III. Aleksandr öldü yerine II. Nikola çar oldu. II. Nikola Rus Çarlığının son çarı olacaktı.

1895: Rusyanın teşvikiyle Osmanlıda yaşayan Ermeniler silahlı saldırmalara başladı.

1896: Rusya’nın İstanbuldaki elçisi Nelidov, II. Nikola’ya boğazlara ani baskın raporu sunduysa da donanma yetersizliğinden baskın gerçekleşemedi.

1898: Sosyal-Demokratik parti ilk kongresini düzenledi.

1900: Rus hariciye nazırı Muravyev ve II. Nikola, İngiltere’nin Afrikada savaş halinde olmasını fırsat bilip İstanbul Boğaz’ına saldırmayı düşündü.

1901: Rusya’da Sosyalist Devrimci partisi oluşturuldu.

1902: Lenin, ne yapılması konusunda bildiri yayınladı.

1903: Kişnev şehrinde kargaşa yaşandı ve birçok Yahudi, Ruslar tarafından öldürüldü.

1904-1905: Japonya ile savaş başladı.

1904: Rus İçişleri Bakanı Plehve, Sosyalistler tarafından öldürüldü. Stalin’in kışkırtmasıyla Bakü’de işçiler grev yaptı

1905: Japonya 30 bin esirle Rusları mağlup etti. Rusya-Japonya arasında barış yapıldı.

1905: İşçiler, Çar’ın Kış Sarayına doğru yürüyüş yaptı. Çarlık rejimi işçileri silah kullanarak durdu “Kanlı Pazar”, Meşrutiyet ilan edildi. Ekim ayında genel grev yapıldı.

1905: II. Nikola 17 Ekim Manifestosu olarak bilinen manifesto yayınladı. Bunla bir “Duma” toplacanaktı.

1906: İlk kez “Duma” toplandı. Tarım reformları başladı.

1907-1912: III. Duma toplandı, Stolıpın hükümeti yönetiyor. Rusya-İngiltere arasında İran’daki nüfuz sahaları ile ilgili anlaşma.

1908: Rus Duma’sında “Türkiye’ye karşı harp açma” düşüncesi konuşulduysa da maddi yetersizlikten sonuca varılamadı. Osmanlı Devletinde “Meşrutiyet” ilan edildi.

1911: Stolipin suikaste uğradı.

1911: Rus elçisi Çarikov tarafından Osmanlı Sadrazamı Said Paşa’ya deklarasyon sunuldu (Rus istekleri)

1912: Menşevikler ve Bolşevikler ayrıldı. İşçi eylemleri yeniden canlandı.

1914: I. Dünya Savaşı’nın başlaması.

1914: Rus Hariciye Nazırı Sazonov, II. Nikola’ya Trabzon’un alınması konusunda rapor sundu. İstanbul’da Türk-Rus Komitesi kuruldu. Talat Bey, Livadia Sarayında II. Nikola’yı ziyaret etti.

1916: Türkistan’daki Kırgız ve Kazaklar, Çarlık rejimine karşı ayaklandı

1917: Çarlığın sonu, Şubat Devrimi