Selman Yamak
3 weeks ago - 6 Dakika, 12 Saniye
tr
az
en
kk
ky
uz
ru
tk

İtikaf Nedir, Nasıl Yapılır? Tüm Yönleriyle Ramazanda İtikaf

İtikaf Nedir, Nasıl Yapılır? Tüm Yönleriyle Ramazanda İtikaf


İtikaf Ne Demektir? 

İ’tikâf, luğatta: Beklemek, birşeye devam etmek manasındadır.

Dinen  i’tikâf: Mümeyyiz ( iyiyi kötüyü, doğruyu yanlışı ayıracak durumda ) de olsa bir erkeğin bir cemaat mescidinde (i’tikâf niyetiyle) durmasıdır. Veya kadının, evinin mescidinde (evinde namaz kıldığı yerde i’tikâf niyetiyle) durmasıdır. 

İTİKÂF HAKKINDA AYET VE HADİS


Kur'an-ı Kerimden delili:

(…وَلَا تُبَاشِرُوهُنَّ وَاَنْتُمْ عَاكِفُونَۙ…)  “Sizler mescidlerde i’tikâfta iken hanımlarınıza yaklaşmayınız.”(Bakara Suresi,187 Ayet)


Hadis-i şerif ten delili:

Ebû Hureyre(Radıyallâhu Anh) şöyle demiştir: “Rasûlüllâh (Sallallâhu Aleyhi ve Sellem), her Ramazan’da on gün i’tikâfta bulunurdu. Vefat edeceği sene yirmi gün i’tikâfa girdi.”(Buhârî, i’tikâf:17)

İbn-i Ömer ile Enes ve Âişe (Radıyallâhu Anhum)un şu rivayetleridir: “Peygamber efendimiz (Sallallâhu Aleyhi ve Sellem) Medine’ye geldikten sonra vefatına kadar Ramazan’ın son on gününde i’tikâfa girerdi.”(Buhârî, i’tikâf:1, 2/255)

Zührî (Rahimehullâh) şöyle demiştir: “İnsanların i’tikâfı nasıl terkettiklerine şaşıyorum. Halbuki Rasûlüllah (Sallallâhu Aleyhi ve Sellem) bazı şeyleri bazen yapar bazen terkederdi. Fakat vefat edinceye kadar i’tikâfı terketmemiştir.”(İbn-i Nüceym el-Bahru’r-râik: cilt:2 shf.322)

İtikaf Çeşitleri

İtikaf üçe ayrılır:

1. Vacip olan itikâf: Adak olan itikâf vaciptir. Bu, en az bir gün olur ve gündüz oruçla geçirilir. Hz. Ömer, Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’den, “Cahiliyye devrinde Mescid-i Haram’da bir gece itikâfta bulunmayı adamıştım; ne yapayım” diye sormuş Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem); “Adağını yerine getir” buyurmuştur (Buhârı, i’tikâf, 16; Ahmed b. Hanbel, ll, 10).

2- Sünnet olan itikâf: Ramazan’ın son on gününde itikâfa girmek sünnettir. Hazreti Âîşe’nin rivayet ettiğine göre Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) orucun farz kılınmasından ömrünün sonuna kadar Ramazan aylarının son on gününde itikâfa girmiştir (Ahmed b. Hanbel, Müsned, II, 67, 129). Bir yerleşim merkezinde bulunan müslümanlardan birisi bu sünneti yerine getirirse, diğerleri üzerinden bu görev düşer. Bu duruma göre, her yerleşim birimi için itikâf sünnet-i kifâye hükmündedir. Bir kişinin bunu yapması o beldedeki diğer müslümanları sorumluluktan kurtardığı gibi Cenâb-ı Hakk’ın, itikâf yapanın ecrini diğer belde müslümanlarına da vereceği umulur.

3- Müstehab (mendub) olan itikâf: Vacip ve sünnet olan itikâfların dışında itikâfa girmek müstehabdır. Bunun belirli bir vakti yoktur. Hatta mescide giren kimse çıkıncaya kadar itikâfa niyet ederse orada kaldığı sürece itikâfta sayılır. Bu itikâfda oruç şart değildir.

İtikaf Nedir, Nasıl Yapılır? Tüm Yönleriyle Ramazanda İtikaf


İtikaf ile İlgili Hadisler 

Amr İbn-i Şuayb’ın, babasından, onun da dedesinden (Radıyallâhu Anhum)dan rivayet ettiği­ne göre Efendimiz (Sallallâhu Aleyhi ve Sellem): “Bir adamın, (mümin) kardeşine şevk (sevgi) ile bakması, benim şu mescidimde bir sene i’tikâf etmesinden hayırlı­dır.” buyurmuştur.(Süyûtî, ed-Dürrü’l-Mensûr: 1/488) 


Bir kere, İbn-i Abbas (Radıyallâhu Anhuma)Efendimiz(Sallallâhu Aleyhi ve Sellem)in mescidinde i’tikâftaydı. Bir adam kendisine gelerek ihtiyacını arzetti. O da, onun işini görmek için kalkıp onunla beraber giderken Efendimiz (Sallallâhu Aleyhi ve Sellem)in kabri şerifini göstererek:

“Şu kabri şerifin sahibi(Sallallâhu Aleyhi ve Sellem)in şöyle buyurduğunu işittim.” dedi: “Her kim bir kar­deşinin ihtiyacı için yürürse, o, kendisi için on sene itikaf etmesinden hayır­lıdır. Her kim Allâh rızası için bir gün i’tikâf ederse Allâh-u Te’âlâ, onunla cehennem arasına üç hendek koyar ki, her bir hendek doğu ile batı arasından daha uzaktır.” (Heysemî, Mecma’u’z-Zevâid:8/195, Suyûtî, ed-Dürrü’l-Mensûr:1/485)

İbni Abbas(Radıyallâhu Anhuma)dan rivayet edildiğine göre, i’tikâf eden hakkında, Rasûlüllâh (Sallallâhu Aleyhi ve Sellem)şöyle buyurdu: “İ’tikâf, günahları hapseder (sahibini bütün şerlerden ve günahlardan korur) ve bütün iyilikleri işleyen gibi ona (i’tikâfa girene) sevaplar yazılır.” (İbn-i Mâce, Sıyam:67)

Hazreti Ali’nin oğlu Hazreti Hüseyin (Radıyallâhu Anhuma)dan riva­yet edildiğine göre: Efendimiz (Sallallâhu Aleyhi ve Sellem)şöyle buyurmuştur: “Her kim Ramazan’da on gün i’tikâf yaparsa, iki hac ve iki umre yapmış gibi olur.” (Süyûtî, ed-Dürrü’l-Mensûr: 1/486)


Kadınlar İtikafa Girebilir mi? 

Kadın, evinin mescidinde i’tikâf eder. Erkekler için cemaat mescidinin hükmü ne ise, kadınlar için evinin mescidi (evde sürekli namaz kıldığı yerin) hükmü odur.

Kadın, evinde i’tikâfa girdiği odadan ancak beşeri ihtiyaçları için çıkabilir.Kadın, cemaat mescidinde i’tikâfa girecek olursa caizdir. Ancak mekruhtur. Şayet kadının evinde mescid edindiği bir yer yok ise, böyle bir yer edinir ve orada i’tikâfa girer.

Kadın eğer evli ise kocasının izniyle i’tikâfa girer. Kocası izin verir, kadın da bu izne binaen i’tikâfa girerse, kocası onu i’tikâftan menedemez. Şayet menederse, menetmesi geçerli olmaz.İtikaf Nedir, Nasıl Yapılır? Tüm Yönleriyle Ramazanda İtikaf

İtikaf Nedir, Nasıl Yapılır? Tüm Yönleriyle Ramazanda İtikaf


İtikafın Şartları

1) Niyet etmek. Bir kimse niyet etmeksizin i’tikâf etse sahih olmaz.

2) Cemaat mescidi. İ’tikâf, ezan ve ikameti olan her mescitte sahihtir (yapılabilir). Sahih olan görüş budur. “Hulasa” isimli eserde de böyledir.

En faziletli i’tikâf, mescid-i Haram’da (Kabede) olan i’tikâftır. Sonra Mescid-i Nebi’de, sonra Mescid-i Aksa’da, sonra camide, sonra cemaatı çok olan mescitte girilen i’tikâftır.

3) Oruç. Vâcip olan i’tikâfın şartıdır. 

Zira Âişe (Radıyallâhu Anhâ): Oruçsuz, i’tikâf olmaz” buyurmuştur. (Ebu Dâvûd, No:2473, 2/334)

Nâfile i’tikâfta ise oruç şart değildir.

4) Müslüman olması gerekir.

5) Akıl baliğ (akıllı) Olmak. Çünkü deli niyet ehli değildir.

6) Cünüplük, hayız ve nifas’dan temiz olmak.

Hayızlı veya nifaslı olan kadın mescide girmekten menedilmişlerdir. "Hiç bir hayızlı veya cünüp mescide giremez." (İbn Mâce, Tahâre, 92; Dârimî, Vudû',116).

Buluğa ermiş olmak, erkek olmak ve hür olmak da şart değildir.


İtikafın Edepleri

1) İ’tikâfa giren kimse, bu esnada ancak hayır konuşur, boş işlerden uzak durur. Müslümanın şer ile işi olmaz. İtikaf ta buna azami gayret göstermesidir.

2) Ramazan’ın son on gününde İ’tikâfa devam etmeli ve mescidlerin en faziletlisi olan Mescid-i Haram’ı tercih etmelidir. (imkanı olanlar)

3) Kur’ân okumaya, hadîs-i şerîfe, ilme ve ilim öğrenmeye, peygamberlerin ve Nebi (Sallallâhu Aleyhi ve Sellem)in hayatlarını okumaya ve salihlerin haberlerini araştırmaya devam eder.

4) İ’tikâfa girenin, günah olmayan şeyleri konuşmasında bir sakınca yoktur.

5) İ’tikâfa giren, temiz elbiseler giyinmeli, koku sürünmelidir.

6) İ’tikâfı adayarak kendine vâcip kılan kimse bunu yalnız kalbiyle niyet ederek yapmamalı, diliyle de söylemelidir.


 İtikafın Güzelliği

İtikaf Nedir, Nasıl Yapılır? Tüm Yönleriyle Ramazanda İtikaf

İ’tikâfta, i’tikâfa girenin kendini bütünüyle Allâh-u Te’âlâ’ya ibadet etmeye ayırması söz konusudur.Böylece kul, dünya işlerinden kendini koparıp, Allâh-u Te’âlâ’ya ibadet etmeye verir

Atâ (Rahimehullâh) demiştir ki: 

“İ’tikâfa girenin hali çok önemli bir ihtiyacı için, bir büyüğün kapısında oturup da: “İhtiyacım görülmeden bu kapının önünden gitmem” diyen kimsenin haline benzer. İ’tikâfa giren kimse ise en büyüğün kapısında oturmuş, ondan yardım talebinde bulunmaktadır. Bu, amellerin en şereflisidir.”

İ’tikâfa giren kişi,bütün vakitlerini namaza tahsis etmiş olur. Namaz vakitlerinde bunun böyle olduğu âşikârdır. Diğer vakitlerde ise mescidin içerisinde namazı beklediği için, hükmen namaz kılıyormuş gibidir.