Aynur Toleubayeva
1 year ago - 2 Dakika, 12 Saniye
tr
az
en
kk
ky
uz
ru
tk

Nesilden Nesile Aktarılan Kazak Evlilik ve Düğün Adetleri

Kazak kültüründe nesilden nesile aktarılıp yaşatılan birçok örf ve adet bulunuyor. Bu adetlerden en önemlilerinden birisi de evlilik geleneğidir. Kazaklarda bu geleneğe bağlı olarak birkaç aşamadan oluşan çeşitli merasimler yapılır. Kız isteme merasimi ile başlayan bu evlilik geleneklerinin gerçekleştirilmesinde, hem kız hem damat tarafının merasim kurallarına uyması çok önemlidir. 

Nesilden Nesile Aktarılan Kazak Evlilik ve Düğün Adetleri


Herhangi bir köy veya mahallede evlenme çağına gelen kız varsa evlenmek için ilk ''Kız ayttıru''ya(kızı istemeye) gelinir. Daha sonra iki tarafın da rızası varsa geleneğin “Kuda tusu”(dünür olmak) aşamasına geçilir.

Dünürler, yani kız ve damatın ebeveynleri, altın takılar başta olmak üzere çeşitli hediye alışverişinde bulunurlar. Bu merasim sırasında ''Sırga salu'' merasimi de gerçekleştirilir. Bu merasimde damat tarafından kızın kulaklarına altın küpe takılarak iki genç nişanlanır.

Tüm bunlar yapıldıktan sonra kız tarafının maddi durumuna bağlı olarak ''Kız uzatu toyı''(kız düğünü) yapılır. Bu düğünde kız çeyizleri ile birlikte uğurlanır. 

Kızın varsa çeyiz, oğlun varsa "kalın" hazırla

Kazakların evlilik geleneği için önemli adetlerden birisi de ''Kalın ödeme''dir. Kalın (başlık), evlenecek erkeğin ya da ailesinin kız tarafına, çoğu kez kızın babasına verdiği eşya, büyükbaş hayvan veya nakit paradır. Eskiden kalının at üzerinden hesaplandığı ifade edilir. Günümüzde ise modern şartlara uygun olarak nakit para olarak verilir. Para miktarı da bölgeye göre ailenin maddi durumuna göre değişir ve tarafların anlayışına göre belirlenir.

Nesilden Nesile Aktarılan Kazak Evlilik ve Düğün Adetleri


Kız için verilen kalınla ilgili farklı görüşler de bulunuyor. Bazıları bu geleneğin kızı bir eşya gibi satın almak, kadınları hor görmek anlamına geldiğini ve eski bir gelenek olduğunu düşünürken baska bir görüş ise bunun kızın çeyizinin, eşyalarının, kıyafetlerinin “erkek tarafından karşılanması" anlamına geldiğini savunmaktadır. Erkek tarafı kalın verir, kız tarafı da çeyiz verir. Böylece denklik sağlanır. 

Nesilden Nesile Aktarılan Kazak Evlilik ve Düğün Adetleri


Kalın adeti
, Kazakların hayvancılıkla uğraşmaları ile ilgili ortaya çıkmış bir gelenektir. İnsanlar, başlığı kendi imkânlarına göre vermişlerdir. Zengin olan, kendine yakışır bir şekilde; fakir olan da gücünün yettiği ölçüde vermiştir. Önceleri kalın (başlık) miktarının 47 at olduğu söylenir. Günümüzde Çin’de yaşayan Kazakların başlık parasının halen hayvan olarak verildiği biliniyor. Eskiden Kazakların en çok başlık miktarı zenginler için 20 dana, 1000 koyun, 100 tay, maddi durumu orta gelirli insanlar için 75-100 dana, fakirler için 20-40 dana, çok fakir ise 10 dana idi.