Selman Yamak
1 week ago - 11 Dakika, 24 Saniye
tr
az
en
kk
ky
uz
ru
tk

Kurban Neden ve Ne Zaman Kesilir, Kurban Keserken Hangi Dualar Okunur?

Kurban Neden ve Ne Zaman Kesilir, Kurban Keserken Hangi Dualar Okunur?

Bu yazımızda kurban ile alakalı bilmemiz gereken önemli konuları derledik. İçeriğimiz de;terviye, kurban neden kesilir, kurban ne zamana kadar kesilir, kurban ile alakalı ayet ve hadisler, kimler kurban kesebilir, kurban keserken okunacak dua, teşrik tekbiri, kurbanlık hayvanda aranan şartlar, kadınlar kurban kesebilir mi? kurban kesen kişide aranacak şartlar, vekalet verme, kurbanın müstehapları ve mekruhları vb.

Terviye, Arefe gününden bir önceki güne denir. Terviye günü oruç tutmak çok faziletlidir. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:

"Allahü teâlâ, Terviye günü oruç tutan ve günah söylemeyen Müslümanı elbette Cennete koyar. (Ramuz)

"Terviye günü oruç tutmak, bin köle azat etmeye, iki bin deve kurban kesmeye ve cihad için gönderilen bin ata bedeldir." (Ebulberekat)

Arefe günü tutulan oruç, geçmiş ve gelecek yılın günahlarına kefaret olur. [Müslim] [Yani Arefe günü tutulan oruç, geçmiş ve gelecek bir senede yapılan tevbelerin kabul olmasına yarar.]

"Arefe günü [Besmeleyle] bin ihlâs okuyanin günahlari affolup duası kabul olur."

[Ebu-ş-şeyh]

 "Arefe gününden üstün bir gün yoktur. O gün Allahü teâla, yeryüzündekilerle iftihar ederek göktekilere, 

"Ey gök ehli, kullarıma bakın, rahmetime kavuşmak ve azabımdan kaçmak için uzak yerlerden geldiler.." buyurur.

"Arefe günü Cehennemden o kadar çok kul azat edilir ki, başka günlerde bu kadar azat olmaz. (Gunye)

Kurban Neden Kesilir?

Kurban; kardeşlik duygularının pekişmesi, ihtiyacı olana yardım edilmesi ve yoksul ve mazlum kimselerin de et yiyebilmesini sağlayabilmek için kesilir. Mali bir ibadet olan kurban ibadeti sayesinde birbirine çok yakın veya çok uzak coğrafi bölgelerde olan Müslümanlar kalben birbirine yakınlaştığı gibi, yoksul kimselerinde mutfağına et giriyor

Allah-u Teala  şöyle buyuruyor: “Onların ne etleri Allah’a ulaşır ne de kanları; O’na ulaşacak olan sadece sizin takvanızdır. İşte Allah onları sizin istifadenize verdi ki size doğru yolu göstermesinden ötürü O’nu tazimle anasınız. İyilik yolunu tutanları müjdele!.” 1 Ayetten de anlaşılacağı üzere kurban ibadeti Allah rızasını kazanmak, ibadeti yerine getirmek ve de gerçek ihtiyaç sahiplerinin yararını ön planda tutmaktır.

Kurban Ne Zamana Kadar Kesilir?

Kurban bayramı günlerinde bayramın birinci, ikinci ve üçüncü günlerinde kurban kesilebilir. Kurban bayramının birinci günü bayram namazının ardından başlayan kurban kesimi üçüncü günün ikindi vaktine kadar devam eder. Kurban bayramından bir gün önce yani arefe günü veya bayramın üç gününden sonra kurban kesmek dinen caiz değildir.

Teşrik tekbirleri arefe günü sabah namazında başlayıp bayramın dördüncü günü ikindi namazında son buluyor. Aşağıda Arapça ve Türkçe okunuşunu yazdık, buradan okuyabilirsiniz. 

Kurban ile alakalı ayet ve hadisler:


بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِ
اِنَّٓا اَعْطَيْنَاكَ الْـكَوْثَرَۜ ﴿١﴾ فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْۜ ﴿٢﴾ اِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْاَبْتَرُ ﴿٣﴾

Bismillâhi’r-Rahmâni’r-Rahîm.

1- İnnâ a’taynâ ke’l-kevser. 2- Fesalli li-Rabbike ve’nhar. 3- İnne şâni’eke huve’l-ebter

Kevser Suresinin Anlamı

Rahmân ve Rahîm olan Allah’ın adıyla.

1- Şüphesiz biz sana Kevser’i verdik. 2- Öyleyse Rabbin için namaz kıl ve kurban kes. 3- Asıl sonu kesik olan, senin düşmanın (sana buğzeden)dir. 2

Câbir (r.a.)’den rivâyete göre, şöyle demiştir: Hudeybiye’de, Rasûlullah (s.a.v.) ile beraber deveyi de sığırı da yedi kişi için boğazlayıp kurban etmiştik.3

Süleyman b. Büreyde (r.a.)’in babasından rivâyete göre, şöyle demiştir: Rasûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Üç günden fazla kurban etinden yemeyiniz diye size yasaklama getirmiştim kurban kesenlerle kesmeyenler et yemekte denk olsunlar diye… Ama bu andan itibaren kurban kesen sayısı arttığı için dilediğiniz kadar yeyin yedirin ve saklayın.” 4

Kurban Neden ve Ne Zaman Kesilir, Kurban Keserken Hangi Dualar Okunur?

Kurbanın Vacip olma Şartları:

Öncelikle kurban kesecek olan kimsenin Müslüman olması, buluğ çağına ermiş olması, akıl bali yerinde olması, nisap miktarı para ve mala sahip olması ve mukim olması gerekir.

Özellikle zekat ibadetinden bildiğiniz üzere doğal ihtiyaçları dışında 81 gram altını veya bu miktar değerinde mal ve parası olan Müslüman, nisap düzeyine ulaşmış olup kurban kesmekle hükümlüdür.

Vacip kurbanını, kurban günlerinde kesmeyen kimse, daha sonra fakir olsa bu vucubiyet ( vacip olan kurban ) üzerinden düşmez. Kaza etmesi gerekir.

Bir kimse kurban günlerinde, fakir iken zengin olsa veya kafir iken Müslüman olsa, her iki durumda da kurban vacip olur.

Öncelikle kurban kesecek olan kimsenin Müslüman, buluğ çağına ermiş, akıl bali yerinde, nisap miktarı para ve mala sahip olması gerekir. Özellikle zekat ibadetinden bildiğiniz üzere doğal ihtiyaçları dışında 80 gram altını veya bu miktar değerinde mal ve parası olan Müslüman, nisap düzeyine ulaşmış olup kurban kesmekle hükümlüdür.

Kurban Keserken Okunacak Dua:


اِنّ۪ي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذ۪ي فَطَرَ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضَ حَن۪يفاً وَمَٓا اَنَا۬ مِنَ الْمُشْرِك۪ينَۚ
قُلْ اِنَّ صَلَات۪ي وَنُسُك۪ي وَمَحْيَايَ وَمَمَات۪ي لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَم۪ينَۙ
لَا شَر۪يكَ لَهُۚ وَبِذٰلِكَ اُمِرْتُ وَاَنَا۬ اَوَّلُ الْمُسْلِم۪ينَ ﴿١٦٣﴾

Okunuşu:

İnnî veccehtu vechiye lillezî fataras semâvâti vel arda hanîfen ve mâ ene minel muşrikîn.5 İnne salâtî ve nusukî ve mahyâye ve memâtî lillâhi rabbil âlemin. La şerikelehü ve bi zelike ümirtü ve ene evvelü-l müslimine6

Anlamı: Ben hanif olarak, yüzümü gökleri ve yeri yoktan yaratan Allah’a çevirdim ve ben müşriklerden değilim. Şüphesiz benim namazım da, diğer ibadetlerim de, yaşamam da, ölümüm de alemlerin Rabbi Allah içindir. Bana sadece bu emredildi ve ben Allah’a teslim olanların ilkiyim.

Arapça Okunuşu:

اَللّهُ اَكْبَرُ اَللّهُ اَكْبَرُ لاا اِلهَ اِلاَّ اللّه وَاللّهُ اَكْبَرُ اَللّهُ اَكْبَرُ وَلِلّهِ الْحَمْدُ

Türkçe Okunuşu: “Allahu ekber Allahu ekber, Lâ ilâhe illallahu vallahu ekber. Allahu ekber ve lillahi’l-hamd”

Teşrik Tekbirlerinin Anlamı: “Allah herşeyden yücedir, Allah herşeyden yücedir. Allah’tan başka ilâh yoktur. O Allah herşeyden yücedir, Allah herşeyden yücedir. Hamd Allah’a mahsustur”.

Kurbanlık Hayvanda Aranan Şartlar

1- Kurban edilecek hayvanın küçükbaş ve büyükbaş cinsinden olması. Yani; deve, inek, manda, koyun ve keçi. Bu hayvanların erkek veya dişi olmaları farketmez.

2- Ortakların hisseden 7’de 1’den aşağı pay almaması. Büyükbaş hayvana en fazla 7 kişi ortak olabilir. Küçükbaş hayvana ise, tek kişi için kurban olur. Hisseler 8 ve üzerine bölünürse, ortakların hiçbirinin kurbanı geçerli olmaz.7

3- Kurban edilecek hayvanın kesim yaşına gelmiş olması. Uygun olan yaşlar; devede 5,sığırda 2 ve koyunda 1 veya daha fazlası. Altı ayını doldurmuş koyunu, diğer koyunlar içerisine koyulduğunda uzaktan 6 aylık olduğu ayırt edilmiyorsa yani 1 yaşında gibi gösteriyorsa kesilebilir.

4- Kesilen kurbanın kesenin mülkünde olması veya kesim hususunda kendisine sarahaten veya delaleten izin verilmiş olması.

5- Kurbanlık hayvanda vacip kurbanın sıhhatine engel ayıp bulunmaması.

Kurbanı Kesen Kişide Aranan Şartlar:

1- Kurbanı ibadet niyetiyle kesmesi. Kurban kesen kişinin niyeti çok önemlidir. Çünkü kurbanı et içinde kesebilir. Bir fiilin ibadet olabilmesi için niyet edilmesi gerekir. Niyet illa dil ile yapılması şart değil, ibadet şuuruyla da yapılabilir.

2- Ortak kurbanda herkesin ibadet niyeti taşıması gerekir. İbadet niyeti olmayan ortak, vacip kurbanı bozar. Misal: büyükbaşa ortak olanlardan sadece biri dahi et için kesse, ibadet niyeti taşımasa ,diğerlerinin de ibadeti geçerli olmaz.

Ama biri vacip kurban, biri adak, biri hedy kurbanı, biri yemin kefareti vb. ibadet kurbanlarına niyet etseler hepsinin kurbanı geçerli olur.

3- Kurban kesim kuralına uygun olarak kendisinin kesmesi yada Müslüman veya ehli kitap olan bir şahsa kestirmesi. Mecusilere, putperestlere ve mürtetlere kurban kestirilmez.

4- Kesim esnasında kasten Besmeleyi terk etmemesi.

Vekâlet yoluyla kurban kesilebilir mi? Kişinin bulunduğu şehir veya ülke dışında vekâletle kurban kestirmesinin hükmü nedir?

Kurban mal ile yapılan bir ibadettir. Mal ile yapılan ibadetlerde vekâlet caizdir. Dolayısıyla kişi kurbanını bizzat kesebileceği gibi vekâlet yoluyla başkasına da kestirebilir. Vekâlet, sözlü veya yazılı olarak ya da telefon, internet, faks ve benzeri iletişim araçları vasıtasıyla verilebilir.

Ancak vekalet verirken güvendiği ve bu görevi hakkıyla yerine getirdiğinden emin olduğu kurumlara kurbanının vekaletini vermesi gerekir.

Vekil tayin edilen kişi veya kurum güvenirliliği aranmalı veya takibi gerekir. Çünkü kurban kesilmediğinde sahibi tarafından kaza edilmelidir.

Kurban Neden ve Ne Zaman Kesilir, Kurban Keserken Hangi Dualar Okunur?

Kurban keserken nelere dikkat edilmelidir?

Kurban keserken aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:

1- Usulüne göre bir kesim yapmış olmak için hayvanın yemek ve nefes borularıyla beraber iki atardamarından da en az birinin ke- silmesi gerekir. Bu şekilde yapılan bir kesim sırasında, hayvanın omuriliğinin kesilmesi mekruhtur. Bu konuda etlik kesim ile kurbanlık kesim arasında bir fark yoktur.

2- Kurban edilecek hayvana acı çektirilmemeli ve eziyet edilmemelidir. Bu nedenle hayvanlar ehil kişiler tarafından keskin bir bıçakla kesilmeli ve boğazlama işlemi süratli bir şekilde yerine getirilmelidir.

3- Hayvanın canı çıkmadan başının gövdesinden ayrılmamasına özen gösterilmelidir.

4- Hayvanların bir diğerinin kesimini görecek şekilde yan yana bulundurulmamalarına azami özen gösterilmelidir.

5- Çevre temizliği için gerekli tedbirler alınmalıdır.

Yolcunun/seferî olanın kurban kesmesi gerekir mi?

Yolcu (seferî), kurban kesmekle mükellef değildir. Ancak kesmesi hâlinde sevabını kazanır. Kişi, kurbanını ikamet ettiği yerde kesebileceği gibi, bayram dolayısıyla veya başka bir sebeple gitmiş olduğu yerde de kesebilir. Seferî olması, kurban kesmesine ve kestiği kurbanın makbul olmasına engel değildir.

Seferî iken kurban kesenler; bayram günleri içinde ikamet ettikleri yere dönerlerse yeniden kurban kesmeleri gerekmez. Kurban bayramının başında mukim iken kurban kesmeden bayram günlerinde sefere çıkana da kurban vacip olmaz. Ancak sefer hâlinde iken kurban kesmeyip de bayram günlerinde ikamet ettikleri yere dönerlerse kurban kesmeleri gerekir. Başta Şâfiî mezhebi olmak üzere kurbanın sünnet olduğu görüşünde olanlara göre seferîlik durumunda da aynı hüküm geçerlidir.

Kurbanı kadınlar kesebilir mi?

Kurban kesiminde önemli olan, hayvanın kesme becerisine sahip birisi tarafından belirli günlerde şartlarına uygun olarak kesilmesidir. Bu itibarla söz konusu beceriye sahip olan kişi kadın olsun erkek olsun kurban kesebilir.

Ailede zengin olan karı-kocadan her birinin ayrı ayrı kurban kesmesi gerekir mi? Evde aile reisinin kurban kesmesi ile zengin olan öteki aile fertlerinden kurban vecibesi düşer mi?

İslam dininde aile fertleri arasında da olsa mülkiyetin şahsiliği ve dolayısıyla mal ayrılığı esası vardır. Bir aile içinde karı, koca ve çocuklardan her birinin malı ayrı ayrı belirlenmişse kendilerine aittir.

Gayrimeşru yolla kazanılan parayla kurban kesilebilir mi?

İslam dini, kişilerin meşru işlerle uğraşmalarını ve geçimlerini helal yollardan elde etmelerini emreder. Bu sebeple gayrimeşru yolla elde edilen para o kişinin malı sayılmadığı gibi onu kullanması da caiz olmaz. Dolayısıyla böyle bir para ile kurban kesmek uygun değildir.

Kurban Olmaya engel Olan Ayıplar:

1- Bir veya iki gözünün kör olması (Hanbeli mezhebi “göz yerinde ise, görmemesi kurban olmasına engel teşkil etmez.” demişlerdir.)

2- İleri derecede hasta olması

3- İleri derecede topal olması (kesileceği yere kadar yürüyememesi)(İbn-i Abidin “topal hayvan, ayağının üzerine basabiliyorsa, kesilebilir.”demiştir.

4- İleri dercede zayıf olması (kemiklerine kadar erimiş ve kaburgaları belli olması)

5- Ön veya arka ayaklarından birinin kesik olması

6- Doğuştan kulaksız, burunsuz ve kuyruksuz olması (günümüzdeki Avusturalya cinsi doğuştan kuyruksuz koyunların, bu halleri değerini düşürmediği için kurban olabileceğini söylemişlerdir )

7- Burnunun kesik olması

8- Memelerinin kesik olması

9- Çoğu meme uçlarının kesik veya darbeyle sütten kesilmiş olması

10- Pislik yiyen bir hayvan olması (samanının veya otunun içine pislik karıştıran hayvanlar bu tanıma dahil değildir.)

11- Kurlak veya burnunun çoğunun kesik olması

Kurbana Engel Olmayan Vasıflar:

1- Doğuştan boynuzsuz veya boynuzunun kırık olması

2- Dişlerinin tamamının veya büyük bir kısmının dökülmüş olması

3- Uyuz olması

4- Deli olması

5- Doğuştan kulağının ve memelerinin küçük olması

6- Kulak kuyruk, burun ve meme gibi önemli olan uzuvlarının %50 den düşük oranda kusurlu veya eksik olması

7- Hafif derecede hasta olması

8- Şaşı olması

9- Hastalıktan öksürmesi

10- Yaşlılıktan dolayı doğurganlığının bitmesi

11- Küçükbaşlarda dili olmaması, büyük başlarda ise otlamasına engel olmayan dil kesiği olması

12- Kısır olması (burulmuş), cinsiyetinin belli olmaması veya cinsel uzvunun kesilmiş olması

Kurbanlık Hayvandaki Mekruh Vasıflar:

1- Kulağının delik olması

2- Kulağının damgalanmış olması

3- Şaşı olması

Kurbanlık Hayvandaki Müstehap Vasıflar:

1- Besili olması

2- Koç olması


Rabbim yapmış olduğunuz ve kesmeye gücü yeten din kardeşlerimin kurban ibadetini kabul eylesin inşaAllah. Ümmeti Muhammede acizane dua eder, sizlerden de dua beklerim. 

                                                ومنالله التوفيق


Dipnotlar:

1- Hac Suresi 37. Ayet
2- Kevser suresi
3- Ebû Dâvûd, Dahaya: 6; İbn Mâce: Dahaya: 5
4- Buhârî, Edâhî: 16; Müslim, Edâhî: 5
5- Enam Suresi 79. Ayet
6- Enam Suresi 162.163. Ayet
7-  ibn Abidin c.9 s.525