Harun Macit
1 year ago - 2 Dakika, 38 Saniye
tr
az
en
kk
ky
uz
ru
tk

Tokat Yöresi Halk Oyunları ve Halk Kültürü

Tokat; 6000 yıllık tarihi boyunca farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış ve bu medeniyetlerin izleri ile zengin bir kültür yapısına sahip olmuştur. Hititlerden günümüze üzerinde yaşayan tüm medeniyetlerin izlerini görebildiğimiz bu ilde; Hitit Şehri, Sebastapolis, Tokat Kalesi ve Ali Paşa Camii gibi pek çok tarihi ve kültürel zenginlik mevcuttur. 

Tokat Yöresi Halk Oyunları ve Halk Kültürü


Tokat kültürünü oluşturan en renkli unsurlardan birisi geleneksel kıyafetlerdir. Yöresel kıyafetlerin kullanımı gün geçtikçe azalsa da, hala varlığını sürdürmektedir.

Geleneksel Tokat giyimi

Tokat'ın geleneksel kadın kıyafetleri; şalvar, bindallı, çarşaf, yazma ve çoraptan oluşur. Kadife atlasa gümüş tellerle işlenen üst kısmı dar alt kısmı ise geniş Bindallı adı verilen boy elbisesi kırsal bölgelerde hala yaygın biçimde kullanılmaktadır. Gümüş kemer ise Bindallının en önemli aksesuarıdır.

Tokat Yöresi Halk Oyunları ve Halk Kültürü


Tokat’ın mahalli erkek kıyafetleri
içerisinde en önemlilerinden birisiz kuşkusuz cepkendir. Geleneksel olarak gündüz giyilen, fakat günümüzde daha çok düğünlerde ve özel günlerde şıklığın önemli bir tamamlayıcısıdır. Yakasız gömlek, pantolon ve kuşak, Tokat erkeklerinin diğer mahalli kıyafetlerini oluşturur.

Yüzyıllardan bu yana bozulmadan gelen Tokat halk kültürü içerisinde halk oyunları ise ayrı bir yer tutmaktadır. Tokat halkının sevincini, sıkıntısını ve mutluluğunu motif motif işleyen Tokat yöresi halk oyunları daha çok halay türünden oyunlardır.

Tokat'ta Oynanan Halk Oyunları

Bir toplumun geçmişini günümüze yansıtan en önemli olgulardan birisidir halk oyunları. Tokat; halk oyunları, bilmece ve atasözleri, hikâye ve destanları ile folklorik olarak oldukça zengin bir yöremizdir.

Tokat’a özgü halk oyunları, oyunun özelliğine göre davul zurna, bağlama ya da kaval ile oynanır. Bu oyunlar genellikle üç bölümden oluşur. Oyunun ilk bölümü ağırlama olarak anılır ve en yavaş bölümdür. Ardından oynanan yanlama bölümü, yelleme adı verilen hızlı bölüme geçiş niteliğindedir. Yelleme bölümünde yer alan figürler, ağırlama olarak adlandırılan giriş bölümünde yapılan hareketlerin hızlı şeklidir. Ayrıca bu bölüm, çok hareketli ve figür bakımından ise ağırlama ve yanlamadan oldukça farklıdır. 

Tokat Yöresi Halk Oyunları ve Halk Kültürü


Geyik Oyunu

Tokat'ta oldukça yaygın oynanan geyik oyunu özellikle köy düğünlerinin vazgeçilmezidir. Geyik oyunu; geyik kılığına girmiş ve gözüne iki ayna takılmış bir oyuncunun dans etmesi ve boylu boyunca yere serilmesi ile başlar. Ardından büyü yardımı ile diriltilen oyuncu yeniden oynamaya başlar. Güneş sembolü gibi Hititlere ait bazı sembolik öğelere de yer verilen oyun, kızlı erkekli ve davul zurna eşliğinde oynanır.

Çekirge Oyunu

Çekirgenin sıçramasının taklit edilmesi ile oynanan oyun, yine geyik oyununda da olduğu gibi davul zurna eşliğinde oynanır.

Ellik Halayı

Tokat’ın Almus ve Reşadiye ilçelerinde sadece kadınlar tarafından oynanan oyun; sözlü ve davul-zurna eşliğinde oynanır.

Garkın Halayı

Garkın halayı sadece erkekler tarafından oynanan bir oyun türüdür. Artova’nın Kargın Köyü’nden çıkan bu oyun, Tokat yöresinde oldukça yaygındır.

Tüm bunların yanında Tokat’a özgü halk oyunları yukarıda anlatılanlar ile sınırlı değildir. Bahsedilenler dışında Tokat yöresine ait; İbiski Halayı, Kızık Halayı, Lalelim Oyunu, Maşat Halayı ve Omuz Halayı gibi halk oyunları da yer almaktadır.