Dilek Özdemir
1 year ago - 3 Dakika, 13 Saniye
tr
az
en
kk
ky
uz
ru
tk

Türk Cumhuriyetlerinin Kültürel Entegrasyonu ve TÜRKSOY

Kısa adı TÜRKSOY olan Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı 1993 yılında, kurulduğu tarihten itibaren Türk cumhuriyetleri ve Türk dili konuşan halklar arasındaki kültürel entegrasyon için çalışan uluslararası bir örgüttür. TÜRKSOY bu hedef doğrultusunda başta üye ülkelerin kültür bakanlıkları olmak üzere üniversiteler, yerel yönetimler ve çeşitli sivil toplum kuruluşlarıyla yakın işbirliği içerisindedir. Böylesine önemli bir misyonun ve sorumluluğun altından tek başına kalkması mümkün değildir. Türk halklarının kökü çok eskilere giden zengin kültürel miras, uygarlığa katmış olduğu eşsiz değerler ve yetiştirmiş olduğu sanatçılar TÜRKSOY’un beslendiği esas kaynak ve eşsiz hazinedir.

TÜRKSOY paylaşılan ortak kültürel değerler üzerine inşa edilmiştir. Ortak dil işbirliğinin dayandığı temel unsur olmuştur. İlk dönemlerde iletişimin Türkçeyle değil Rusça ile sağlanması eleştiri ve alay konusu yapılmıştır. Ancak kullanılan gönül dili; paylaşılan duygu ve idealler TÜRKSOY’un sürekli ilerlemesi ve gelişiminin motoru olmuştur.

TÜRKSOY’u kuran anlaşmada, örgütün amacı Türk halklarının ortak kültürün araştırılması, tanıtılması ve gelecek kuşaklara aktarılması olarak belirlenmiştir. Bu amaçlar doğrultusunda TÜRKSOY resimden müziğe, edebiyattan güzel sanatlara, tiyatrodan sinemaya kültür ve sanatın her alanında çeşitli bilimsel ve sanatsal buluşmalar gerçekleştirerek, Türk Cumhuriyetleri ve Türk toplulukları arasındaki kültürel etkileşimi ve iletişimi güçlendirmeye çalışmıştır.

Türk Cumhuriyetlerinin Kültürel Entegrasyonu ve TÜRKSOY

Yirmi yıl önce Türk Dünyasının UNESCO’suolarak tasarlanan TÜRKSOY’un bugün gerçek anlamda Türk Dünyasının UNESCO’su olduğunu söyleyebiliriz. Bu çatı altında üye ülkelerin UNESCO Milli Komisyonları da aktif bir şekilde işbirliği yapmaktadır. Öte yandan TÜRKSOY ile UNESCO, İSESCO, Bağımsız Devletler Topluluğu İnsani İşbirliği Vakfı (MFGS) arasında işbirliği anlaşmaları mevcuttur. TÜRKSOY’un çalışmaları sadece üye ülkelerle sınırlı kalmamaktadır. Avrasya dışında Avrupa, Amerika, Afrika kıtalarında faaliyetler gerçekleştiren TÜRKSOY, Türkiye’nin öncülük ettiği Medeniyetler İttifakı inisiyatifinin de en aktif destekçisidir

Son yıllarda Türk kültürünün saygınlığı, Türk cumhuriyetlerinin imajının yükseldiğine şahit olmaktayız. Tabi ki bunda ülkelerimizin, sağladığı önemli başarılar büyük rol oynamaktadır. Türkiye’nin dünyanın en büyük 20 ekonomisi arasına girmiş olması, demokrasinin gelişmişliği; Azerbaycan’ın Birleşmiş Milletler Geçici Konsey Üyeliğine seçilmiş olması, Kazakistan’ın AGİT Dönem Başkanlığı yapması, AGİT’in 10. Zirvesinin Astana’da düzenlemesi, Kırgızistan’da yaşanan istikrarsızlıkların demokratik bir şekilde aşılıp, Parlamenter sisteme geçilmesi gibi başarılar, Türkiye ve Türk Cumhuriyetlerine olan bakış açısının, imajının değişmesini sağlamıştır. Ancak bunun içerisinin kültürel olarak da doldurulması noktasında TÜRKSOY’un çalışmaları da önemli katkı sağlamıştır. TÜRKSOY’un çalışmaları bir yandan kültürel entegrasyonun ve etkileşimin ilerlemesini sağlarken, diğer yandan da dünyadaki Türk algısının ve Türk kültürüne bakışın olumlu yönde değişmesine de imkan sağlamıştır.

Günümüzde Türk cumhuriyetleri arasında siyasi ve ekonomik işbirliği de ivme kazanmıştır. 2009 yılında Bakü’de TÜRKPA kurulmuştur. TÜRKPA, parlamenter diplomasi ve yasama organları arasında işbirliği için çalışmaktadır. 3 Ekim 2009 tarihinde imzalanan Nahçıvan Deklarasyonu ile Türk devletleri arasındaki siyasi entegrasyona yönelik Türk Konseyi kurulmuştur. Kültürel alanda başlatılan işbirliği girişimi olan TÜRKSOY, eğer başarılı olmasaydı muhtemelen siyasal alandaki bu işbirliği girişimleri de hayata geçmeyecekti. Kültürel entegrasyon alanında sağlanan başarının, siyasi ve ekonomik alanlardaki işbirliğinin önünü açtığını iddia edebiliriz.

Doç. Dr. Fırat PURTAŞ