Dilek Özdemir
1 year ago - 3 Dakika

Türk Dünyasının Ortak Bayramı: Nevruz

Baharın gelişi, toprağı "ana" olarak benimseyen, tabiatla iç içe yaşayan ve güneşi yaşam kaynağı olarak gören Türk milleti için mutluluğun, yenilenmenin ve umutlarının yansımasıdır.

Türk Dünyasının Ortak Bayramı: Nevruz


Nevruz Bayramı Nedir, Ne zaman Kutlanır?

Nevruz, Türk dünyasının doğusundan batısına, güneyinden kuzeyine kadar uzanan coğrafyada varlığını sürdüren halkların yaygın olarak benimsediği ve kutladığı bir bayramdır. Bayramların, milli ve dini inanışlardan, toplumu derinden etkilemiş bir olaydan ve doğanın insan bedeninde gösterdiği farklı etkilerden dolayı ortaya çıktığı düşünülür.

Nevruz bayramı, yerleşik ve göçer Türk topluluklarında hayatın bir parçası haline gelmiş olan toy, yuğ, sürgün avı ve şölen gibi köklü geleneklerden biridir. Kadim Türk gelenekleri, tarihini net olarak tespit edemediğimiz dönemlerden kalan engin birikimlerdir. Nasıl, neden, niçin gibi sorulara gerek duyulmaksızın atadan oğula kalan köklü birer miras gibidir. Baharın müjdecisi Nevruz da bu kapsamda değerlendirebileceğimiz bir Türk geleneği olarak varlığını sürdürmektedir. 

Türk Dünyasının Ortak Bayramı: Nevruz


Nevruz Bayramının Tarihi

Nevruz geleneği, İslamiyetin benimsenmesinin çok öncesine dayanan tarihi ile, din ve mezhep farklılığı gözetmeksizin bütün Türk halklarına malolmuş bir kültür ürünü olarak birleştirici bir rol üstlenmiştir. 

1990 yılında bağımsızlıklarını ilan eden Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan, Türkmenistan, Azerbaycan ve Rusya Federasyonu'na bağlı Tataristan, 21 Mart'ta kutlanan Ergenekon-Nevruz Bayramı'nı "Milli Bayram" ilan etmişlerdir. Nevruz geleneğinin Türkiye'de resmi olarak bayram kabul edilmesi ise 1991 yılında gerçekleşmiştir.

Nevruz; Türk halklarını birbirine bağlayan, Ergenekon'da demirden dağları eriterek dirilen kahraman atalarının ruhlarıyla yanan bir ateştir. Binlerce yıldır yanan bu ateş, geçmişte olduğu gibi gelecekte de kıvılcımlarından milyonların gönlünü tutuşturarak Türk kültür ocağında Türk neslinin ruhunu ısıtacaktır. 

Türk Dünyasının Ortak Bayramı: Nevruz


Nevruz'un Türk Topluluklarındaki Karşılığı

Azerbaycan - Bozkurt Bayramı, Ergenekon

Kazak Türkleri - Ulus Günü

Türkmenler - Teze Yıl

Uygur Türkleri - Yeni Gün

Karakalpaklar - Ergenekon Bayramı

Gagavuzlar - İlkyaz

Karaçay-Malkar Türkleri - Gollu, Toy

Başkurt Türkleri - Ekin Bayramı

Hakas Türkleri - Ulu Kün

Altay Türkleri - Cılgayak Bayramı

Türk Dünyasının Ortak Bayramı: Nevruz


Ergenekon Destanında Nevruz

Bir gün bütün kavimler Kök-Türkler’e karşı birleşerek onları hile ile yendiler. Kök-Türkler’in çadırlarını, mallarını, yurtlarını yağmaladılar. Büyüklerin hepsini kılıçtan geçirdiler. Küçükleri kendilerine köle yaptılar. Bu yağmadan kurtulan Kıyan/Kayan ve Negüş/Tukuz bir gece kadınlarıyla birlikte atlanıp kaçtılar. Yurda geldiler. Düşmandan kaçıp gelen dört maldan (deve, at, öküz, koyun) çok buldular.

Dağların içinde insan yolu düşmez bir yer izleyip oturalım deyip dağa doğru sürülerini sürüp gittiler. Vardıkları yerde akarsular, çeşmeler, türlü otlar, meyveli ağaçlar, türlü türlü avlar vardı. O yeri görünce Tanrı’ya şükürler kıldılar ve buraya "Ergenekon" adını koydular. Dört yüz yıl sonra Ergenekon’da kendileri ve sürüleri o kadar çoğaldılar ki sığmadılar. Bu sebepten buradan çıkış yolları aramaya koyuldular. 

O zaman bir demircinin önerisiyle dağın geniş yerine bir kat odun, bir kat kömür dizdiler ve ateşlediler. Tanrı’nın gücüyle ateş kızdıktan sonra demir dağ eriyip akıverdi. Yüklü deve çıkacak kadar yol oldu. O günü, o ayı, o saati belleyip dışarı çıktılar. O günden beri yeni yılın başladığı gece Kök-Türkler’de adettir. O günü bayram sayarlar. Bir parça demiri ateşe salıp kızdırırlar. Önce Kağan bunu kıskaçla tutup örse koyar, çekiçle döver. Ondan sonra beyler de öyle yapar. Bugünü mukaddes bilirler, böylece Tanrı’ya şükretmiş olurlardı.