Oğuzhan Er
7 months ago - 1 Dakika, 31 Saniye
tr
az
en
kk
ky
uz
ru
tk

Türk Kültüründe Önemli Bir Unsur: Ebru Sanatı

Ebru sanatı nedir?

Ebru sanatı, genellikle kitap ciltleri ya da pervazlara açık renkli hafif bir biçimde uygulanarak, hat sanatında yazı zemini görevinde kullanılmıştır. Ancak üzerinde tarihi bulunan yazı levhalarının dışında bu eserlerde ebru sanatına dair izler bulmamız ne yazık ki pek mümkün değildir. Bunun nedeni de zaman içerisinde uğramış olacağı restorasyon çalışmalarıdır. Bu yüzdenkaynak olarak gösterilemezler. Ancak arşivlerde bu konu hakkında yeni bir bilgiye rastlanmazsa bu konu, gizemini uzun bir süre daha koruyacak gibi görünmektedir.

Türk Kültüründe Önemli Bir Unsur: Ebru Sanatı


Bilinen en eski ebruya 1519 tarihinde rastlanır.

Türk Ebrusunun tarihigelişimi gözlemlendiğinde ise 8. ve 9. yüzyıllarda başlamış olabileceği tahmin edilmektedir.

Kapitülasyonlar nedeniyle ülkeler arasında birçok imtiyazlara yer verilmiştir. Bu imtiyazları kültür ve sanat alanında da görmek pekâlâ mümkündür. Kültür alış-verişinin başlamasıyla birlikte, Avrupa ülkelerinde ebru sanatının öğrenimi 18 yy.'ı bulmuştur. Orta Asya’da da çok uzun bir süre zarfında ebru “ Türk Kağıdı” olarak bilinmiştir.

Fatih Sultan Mehmet Dönemi’nde sarayda görevli müzehhip sayısı 500 civarındayken Osmanlı İmparatorluğu'nun son zamanlarında 40 seviyesine inmesi, sanata verilen değer ve sevginin ülke ekonomisi ile doğrudan ilişkili olduğunu göstermektedir.

Uzun yıllar boyu sadece resim ve heykel gibi türlerin sanat adına geçerli olduğu görüşü savunula gelmiştir. Ancak günümüzde ebru sanatının dünyadaki yeri hak ettiği seviyelere gelmeye başlamıştır. 

İtalya’da ebru sanatına gösterilen ilgi oldukça dikkat çekicidir. Oldukça başarılı eserler vermiş olsalar dahi İtalyan ebrusunu Türk Ebrusu ile bir tutmak pek mümkün değildir. Ancak en büyük tehdit ise gelecek kuşaklar tarafından ebru sanatına duyulan ilginin neredeyse yok olmasıdır. İşleyiş bu şekilde devam edecek olursa ebru, diğer milletlerin sentezi ve zevkiyle yön bulacak ve öz benliğini kaybetme riski ile karşı karşıya kalacaktır.