Büşra Güllüoğlu
3 months ago - 1 Dakika, 40 Saniye
tr
az
en
kk
ky
uz
ru
tk

Türk Cumhuriyetlerin Edebiyatında Stalin'in Ölümü

Stalin'in ölümü, düşünülenin aksine Türk topluluklarda büyük bir üzüntü ile karşılanmıştır. Bunun en büyük sebebi Stalin'in bir 'Kült Lider' olmasıdır. Kült, hayranlık duyulan ve hatta tapılan anlamına gelmektedir. Kült liderlik ya da kişilik kültü ise siyasi bir liderin propaganda yoluyla övülmesi ve kitlelere efsanevi bir kahraman olarak sunulmasıdır. 

Türk Cumhuriyetlerin Edebiyatında Stalin


Kült liderler, kitlelerin hayatlarında 
tamamen yönlendirici bir etkiye sahiptir. Kült liderlerin hakim olduğu yerlerde bireyler görüşlerini ortaya koyamazlar, kendi başlarına karar alamazlar. Kült liderler, zaman içerisinde kitlelerin yaşamının bir parçası haline gelirler.

Edebiyat, içinde yaşadığı toplumun kültürüne, inancına, düşüncesine karşı oldukça hassastır. Stalin'in ölümü Sovyet toplumlarını etkileyen bir olay olduğu için bu toplulukların edebiyatlarına da yansımıştır. Bu yansımaların en dikkate değer sonuçları da Elçin Efendiyev'in Ölüm Hükmü ve Halimat Bayramuk'un İki Kasım Bindokuzyüz Kırküç isimli eserleridir.

Efendiyev'in Stalin'in Ölümü isimli hikayesinde Stalin'i “kendisi hakkında hiçbir şaka yapılamayacak, hakkında hiçbir şayia yayılamayacak biridir. O, 72 dil bilir ve hiçbir hastalık ona bir şey yapamaz. Onun rahatsızlığı milyonlarca insanın ölümüne sebep olan İkinci Dünya Savaşı’nın başlamasından daha bir hayretle karşılanır.” şeklinde anlatır. 

Eserde Fatma Kadın isimli karakterin eşi ve bir çocuğu Stalin aleyhinde konuştuğu için bir daha geri dönmemek üzere götürülür. Buna rağmen Stalin'in ölümünü üzüntü ile karşılamıştır. 

Benzer bir durum Bayramuk'un eserinde de gerçekleşmiştir. Eserin ana kahramanı Gokka, Stalin tarafından topluca sürgüne gönderilmiş Karaçay Türklerinden biridir. Ne kadar büyük acılar yaşasa da, eşini kaybetse de Stalin'in ölümü üzerine çok ağlamıştır. 


KAYNAKÇA: Elçin EFENDİYEV: Ölüm Hükmü 

Halimat BAYRAMUK: İki Kasım Bindokuzyüz Kırküç 

Caner ÇAKI: Komünizm İdeolojisinde Kült Lider Olgusu

http://akarcesme.blogspot.com/2013/11/stalinin-olumu-1-zafer-ozdemir-5mart.html