Oğuzhan Er
1 year ago - 1 Dakika, 24 Saniye
tr
az
en
kk
ky
uz
ru
tk

Hayatını Türklük ve Türkistan Uğruna Feda Eden Fikir Adamı: Abdurrauf Fıtrat

Abdurrauf Fıtrat Kimdir? Eserleri, Hayatı ve İdealleri...

Özbek Türklerinin önde gelen aydınlarından birisi olan Abdurrauf Fıtrat, 1886 yılında Buhara’da dünyaya geldi.

Hayatını Türklük ve Türkistan Uğruna Feda Eden Fikir Adamı: Abdurrauf Fıtrat


Abdurrauf Fıtrat eğitim hayatına Buhara’da başlamıştır. 1909 yılında İstanbul’a gelmiş ve Darül-Fünun’ a kayıt olmuştur. İstanbul'da eğitimini tamamladıktan sonra tekrar Türkistan’a dönmüştür. İlk eserleri olan "Münazara” ve "Seyyah-ı Hindi Beyanat” ile "Sayha" eserlerini ise İstanbul’da kaleme almıştır.

Usul-ü Cedid mektepleri adına birçok çalışmada bulunan Fıtrat, çeşitli yayın organları ile bu yönde yazılar kaleme almıştır. Osmanlı dönemindeki "Genç Buharalılar" hareketinden etkilemiş, dilde milliyetçiliğin savunucusu olmuştur. 

Türkiye’de Ziya Gökalp’ın yapmak istediklerini Özbekistan’da Fıtrat yapmak istemiştir.

Bu doğrultuda baktığımızda ise kaleme aldığı “Tilimiz” adlı makale, Ömer Seyfettin’in "Yeni Lisan" makalesi ile paralellik göstermektedir.

Özbekistan Milli Eğitim Bakanlığı da yapmış olan Abdurrauf Fıtrat, Rusya’da çeşitli üniversitelerde dersler vermiş ve öğretim üyesi olarak görev yapmıştır.

Özbekistan’da en çok okunan kitaplar arasında kendine yer bulan eserleri ile Fıtrat profesörlük unvanı kazanmıştır.

Tam bir Türkçü ve Türk milliyetçisi olan Fıtrat, hayatını Türklük ve Türkistan uğruna feda etmiştir. 

Eserlerinde resmi Rus ideolojisine aykırı fikirler kaleme aldığından dolayı daima Rus makamlarının takibinde tutulmuştur.

Fıtrat, "Pantürkist, milliyetçi ve sistem karşıtı" sıfatları ile suçlamalara maruz kalmış ve mahkemeye dahi çıkarılmadan 1938 yılında çok sayıda aydınla birlikte kurşuna dizilerek katledilmiştir.

Tarihler 1956’yı gösterdiğinde ise davası yeniden ele alınan Abdurrauf Fıtrat, suçsuz bulunmuş ve aklanmıştır.