S KENC
2 years ago - 2 Dakika, 38 Saniye
tr
az
en
kk
ky
uz
ru
tk

Türkiye’nin Arkeolojide İlkleri

Tarih, kültür ve coğrafya gibi bilim dallarından yararlanılmak suretiyle kültürleri gün yüzüne çıkaran Arkeoloji, geçmişe ışık tutan bir bilim dalı. 

Türkiye’nin Arkeolojide İlkleri


Bu bilime gönül vermiş bilim insanlarımızdan Aziz Ogan ilk Türk arkeolog, kızı Jale İnan ise ilk Türk kadın arkeolog olarak tarihe geçmiştir.

Arkeoloji ve Müzeciliğe Adanmış Bir Ömür - Aziz Ogan

Aziz Ogan 1888 yılında İstanbul’da doğmuş, babasının yakın arkadaşı Osman Hamdi Bey vasıtasıyla müze memuru olarak İstanbul Arkeoloji Merkezi’nde göreve başlamıştır. 1910’da dönemin Güzel Sanatlar Lisesi olan Sanayi-i Nefise’den mezun olmuş, İzmir ve Aydın kazılarında görev almıştır. Buradaki başarısı ona Eski Eserler Müfettişliği anlamına gelen Asar-ı Atika Müfettişliği unvanı kazandırmıştır. 

Türkiye’nin Arkeolojide İlkleri


Efes
, Bergama ve İzmir müzeleri inşaatı sırasında tarihi eserlerin muhafazası için üstün çaba sarf etmiştir. 1931 yılında İstanbul Arkeoloji Müzeleri’ne atanmış, 1954 yılında emekli olmuştur. ABD’nin New York şehrinde organize edilen Dünya Sergisi’nde Türkiye’yi heyet başkanı olarak temsil etmiştir. İslam öncesi Anadolu uygarlıkları koleksiyonu Türk arkeoloji ve müzecilik tarihi için çok önemli bir kaynak olmuştur. 

İlk Türk Kadın Arkeolog - Jale (Ogan) İnan

Jale (Ogan) İnan 1914 İstanbul doğumludur. Babasının izinden giderek, Berlin ve Münih Üniversitelerinde arkeoloji okuyan İnan, 1943’te yurda dönmüştür. 1975’te Türk Tarih Kurumu asil üyesi seçilmiş, 1983’te ise Profesör olmuştur. 

Türkiye’nin Arkeolojide İlkleri


Antalya Perge ve Side kazılarında büyük emeği geçmiş, kendisine Perge’nin son prensesi yakıştırmaları yapılmıştır. Söz konusu çalışmalarıyla Antalya Arkeoloji Müzesi’nin kurulmasına büyük katkı sağlamıştır. Parçalanmış heykellerin birleştirilmesi ve Roma dönemi heykelciliği konusunda derinleme bilgi sahibi olması yönüyle “arkeoloji dedektifi” ve “küçük dev kadın” gibi sıfatlarla anılmıştır. Herakles heykeli gibi pek çok önemli tarihi eserin yurt dışına kaçırılmasının önüne geçmeyi başarmıştır.

Türkiye’nin Arkeolojide İlkleri


1980’de Perge’de gerçekleştirilen bir kazıda bulunan Herakles heykelinin bir kısmının eksik olduğu anlaşılmıştır. Bel kısmından yukarısının ABD’ye kaçırıldığı duyumunu alan Jale İnan, 1990 yılında ABD’deki Boston Metropolitan Müzesi’nde sergilenen Herakles heykelinin üst kısmının Türkiye’ye getirilmesinde büyük emek sarf etmiştir. Heykel bugün Antalya Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir.

Yurt dışında doktora yapan ilk bilim insanı - Mustafa İnan

Türkiye’nin Arkeolojide İlkleri


Jale İnan’ın eşi Mustafa İnan da arkeoloji biliminde çok önemli bir yere sahiptir. Jale İnan ile Yüksek Mühendis Mektebi yıllarında tanışan Mustafa İnan bu okuldan birincilikle mezun olmuş, devlet bursu ile 1938’de Zürih’te doktora çalışmalarında bulunmuştur. Yurt dışında doktora yapan ilk bilim insanı unvanına sahip olan İnan, 1944 yılında Jale İnan ile evlenmiştir. 1945 yılında Profesör olmuş, 1954-56 arası İnşaat Fakültesi Dekanlığı, 1957-59 arasında İTÜ rektörlüğü yapmıştır.

2003 yılında Aziz Ogan’a ait ünlü koleksiyonu bağışlayan Hüseyin İnan ise Jale İnan ile Mustafa İnan’ın oğlundan başkası değildir.