Türkan Hüseynova
10 months ago - 1 Dakika, 31 Saniye
tr
az
en
kk
ky
uz
ru
tk

Türkmenistan'daki Dehistan Kervansarayı

Türkmenistan’ın mimari abidelerinin çoğunluğu Merv, Ürgenç, Dehistan ve Serahs gibi yerleşim yerlerindedir. Moğol istilaları sırasında Selçukluların ve Hârezmşahların mimarlık abideleri büyük ölçüde ya yıkılmış ya da zarar görmüştür. Bu nedenle Merv, Ürgenç, Dehistan, Lebap gibi eski yerleşim yerlerinden çok az sayıda eser bugüne kadar saklanabilmiştir.

Türkmenistan

Dehistan'ın Tarihi

Dehistan, Türkmenistan’ın güney batısındaki çöl alanda bulunmaktadır. Kent, Orta çağda önemli ticaret ve kültür merkezlerinden biri olmuştur. 9. yüzyılda yaşamış İran asıllı tarihçi Belâzürî kentte yaşayan Türklerin 7. yüzyılda Araplara karşı mücadelesinden bahsetmektedir.

10. yüzyılda Samanilerin, 11. yüzyılda Gaznelilerin hükmü altına giren kent, 1040’ta Selçukluların galibiyetiyle onların hakimiyetine geçmiştir.

İslam coğrafyacılarından olan Makdisî, Dehistan kenti hakkında yazdığı yazısında ''Kentin surları üç kapılıdır. Şehirde zarif, güzel mescitler bulunmakta, kentin parlak çarşıları, hoş evleri, tatlı yemekleri var. Camisi yok, eski mescidinde ağaçtan direkleri mevcut,'' şeklinde bahsetmektedir.

Türkmenistan


Dehistan
'da veya bugünkü ismiyle Meşhed-i Mısrıyan'da Selçuklu dönemine ait mimari örnekleri ve onların kalıntıları var. Bu bölgede bulunan Dehistan Kervansarayı, Dehistan Mezarlığı ve Dehistan Namazgah Camisi Selçuklu mimarisinin önemli örneklerindendir.

Dehistan Kervansarayı

Dehistan Kervansarayı kent merkezindeki surların dışında konumlanmakta. Kervansarayda girişte 4 eyvan yerine sadece bir eyvan vardır. Bu durum kervansarayın daha eski olduğu düşüncesini veriyor. Kerpiçten inşa edilen kervansaray, eski plana göre dıştan kulelerle desteklenmiş ve kare şeklinde inşa edilmiştir. Kurulma tarihiyle ilgili kitabeleri bulunmadığından kesin bilgi yoktur, fakat genel bir tarihlendirmeye göre yapı 11.-12. yüzyıllara dayanmakta.

Türkmenistan


Dehistan Kervansarayı, bugün çok harap durumdadır. Dönemin savaşlarından, talanlarından çıkan yapı yıllarca aşınmaya maruz kalmış ve günümüzde tam haliyle değil, tahrip olmuş, bazı kalıntılarıyla yaşamaktadır.